Mazda zegt in de nieuwe SkyActiv-X-benzinemotor de beste eigenschappen van een diesel- en een benzinekrachtbron verenigd te hebben. Het Japanse merk belooft daarom een hoog vermogen, een laag verbruik en minder uitstoot van schadelijke stoffen. Hoe werkt dat precies?

Mazda brengt op dit moment via de reclamecampagne Eén en al schoonheid de nieuwe Mazda 3 onder de aandacht; het eerste model dat met een zogeheten SkyActiv-X-benzinemotor geleverd kan worden. De auto zelf is echter nergens te zien, want alle aandacht gaat naar de nieuwe motor.

"Als merk staan we voor vooruitstrevende techniek. Soms is dat een succes, soms valt het tegen. De SkyActiv-X heeft tot op heden de aandacht getrokken. Er is veel interesse in de techniek en we krijgen er veel vragen over. Op basis daarvan verwachten we er heel veel van", aldus Mazda's pr-manager Jur Raatjes.

In tegenstelling tot in een benzinemotor, waarbij het mengsel van lucht en brandstof in de verbrandingskamer via een bougie tot ontbranding wordt gebracht, gaat dat in de SkyActiv-X motor soms net als bij een diesel door middel van compressieontsteking.

Afhankelijk van de belasting en het toerental wordt het overgrote deel van het mengsel niet ontstoken door een vonk van de bougie, maar net als bij een diesel door de hitte die ontstaat door het samenpersen van het mengsel.

Vonkgestuurde compressieontsteking

Het verschil met een dieselmotor is dat er niet een wolk brandstof in de samengeperste hete lucht gespoten wordt waardoor de dieselolie vrijwel direct begint te branden. Nee, bij SkyActiv-X is er net als bij een gewone benzinemotor al een mengsel van benzine en lucht aanwezig in de cilinder. Dat mengsel is echter dusdanig arm dat het niet meteen ontbrandt.

Rond de bougie wordt daarom kort voordat het hoofdmengsel moet ontbranden een heel klein wolkje benzine ingespoten, dat door de bougie ontstoken wordt. De hierdoor ontstane explosie zorgt voor een drukverhoging die net genoeg is voor de compressieontsteking van het elders in de verbrandingsruimte aanwezige hoofdmengsel.

Mazda noemt dit systeem SPCCI, wat staat voor Spark Controlled Compression Ignition, oftewel een door een vonk aangestuurde compressieontsteking.

Beste van twee werelden

De ontsteking van het hoofdmengsel begint gelijktijdig op verschillende (hete) plekken in de verbrandingsruimte. Hierdoor wordt de zuiger harder en langer naar beneden geduwd, wat resulteert in een trekkracht die vergelijkbaar is met die van een dieselmotor.

Belangrijker is dat de SkyActiv-X benzinemotor door de manier van ontsteking minder schadelijke stoffen uitstoot dan een diesel. Door deze verspreide start van de ontbranding is de piektemperatuur minder hoog dan bij een dieselmotor, waar de temperatuur piekt rondom de geïnjecteerde dieselolie. Daardoor is ook de productie van stikstofoxide en roetdeeltjes in de SPCCI-motor beduidend lager dan bij een diesel.

Mazda zegt dat tijdens tests met een 2,0-liter-SkyActiv-X-motor ten minste 10 procent meer trekkracht ten opzichte van een reguliere SkyActiv-motor geregistreerd werd. Bij bepaalde toerentallen was de winst tot wel 30 procent. Daarnaast noteerde het merk een 20 procent lager benzineverbruik, en bij lagere snelheden nog eens 10 procent minder.

"We hebben de auto op basis een zogeheten real-world driving emissions-test gemeten, maar pas deze zomer verwachten we de eerste resultaten vanuit de praktijk. Dan gaan journalisten met de Mazda 3 op pad", zo laat Raatjes weten.

Duurder maar ook extra vermogen

AutoWeek-redacteur Cornelis Kit heeft al met een testauto kunnen rijden die voorzien was van deze nieuwe motor. "Wat direct opviel was dat de nieuwe motor zonder de geringste aarzeling heel mooi oppakt bij lage toerentallen en desgewenst eenparig doorgaat richting het maximum toerental."

"Hinderlijke trillingen of vibraties zijn de SkyActiv-X vreemd. Heel af en toe hoorden we - omdat we er speciaal op letten - in de verte even een lichte grom, die nog het best was te bestempelen als het nagelen van een diesel. Storend was het niet. De overgangen van compressieontsteking naar vonk- en weer terug gingen nagenoeg ongemerkt. Ze hebben bij Mazda absoluut hun huiswerk gedaan", concludeert Kit.

De nieuwe Mazda 3 staat vanaf begin maart in de showroom met de gewone benzine- en dieselmotor. De versies met de SkyActiv-X-krachtbron volgen begin juli. "Een uitvoering met SkyActiv-X motor heeft een meerprijs van 950 euro, maar daar krijg je dan wel extra vermogen voor. De gewone SkyActiv-motor levert 122 pk, terwijl de SkyActiv-X goed is voor 181 pk", aldus Raatjes.  

Er zit nog rek in verbrandingsmotoren

Mazda zal de SkyActiv-X motor allereerst presenteren als alternatief voor dieselmotoren en hybride auto's. Het merk doet immers nog niet mee aan de race om zo snel mogelijk het aanbod te elektrificeren.

"Mazda gelooft in de potentie van verbrandingsmotoren. We gaan ervan uit dat de deze motoren de komende vijftien tot twintig jaar nog de belangrijkste vorm van aandrijving zullen zijn, al dan niet in combinatie met hybride systemen", zo geeft Raatjes te kennen.

"Het is geen geheim dat we met de ontwikkeling van hybride auto's bezig zijn en in 2020 komen we met een elektrische auto. Er zullen straks immers markten zijn waar je simpelweg geen nieuwe auto met verbrandingsmotor mag verkopen. Wil je die markt behouden, moet je met elektrische auto's komen."

Kijk ook op AutoWeek.nl