NU.nl checkt dagelijks berichten op betrouwbaarheid. Bewering: "De productie van de accu van een Tesla leidt tot evenveel CO2-uitstoot als acht jaar in een benzineauto rijden."

Oordeel: onwaarschijnlijk

In meerdere Facebook-groepen, zoals The World Today en Nederland in opstand, werd eind december een foto van Tesla's aan een laadpaal met daaronder de volgende bewering gedeeld: "De productie van de batterij van een Tesla veroorzaakt net zo veel CO2-uitstoot als acht jaar in een benzineauto rijden."

Maar is de accu van de elektrische Tesla écht zo vervuilend?

Waar komt het vandaan?

De bewering is op meerdere plekken te vinden. De bron van het verhaal lijkt een artikel van het Zweedse Nyteknik uit 2017 te zijn. Daarin staat dat de Zweedse milieuonderzoeker Mats-Ola Larsson van het Zweedse milieuonderzoekinstituut IVL heeft gezegd dat de productie van de accu van een Tesla S evenveel CO2-uitstoot veroorzaakt als acht jaar rijden in de gemiddelde nieuwe benzine- of dieselauto.

Het onderzoek dat als basis voor de berekening van Larsson gold, is door twee andere onderzoekers van hetzelfde onderzoeksinstituut uitgevoerd. De onderzoekers berekenden op basis van eerder onderzoek naar accu's van elektrische auto's dat de productie van een gemiddelde accu tussen de 150 en 200 kilogram CO2-uitstoot per kilowattuur (kWh) capaciteit veroorzaakt. Accucapaciteit staat voor de hoeveelheid energie die kan worden opslagen in de accu en heeft dus invloed op hoe ver je met een elektrische auto kan rijden.

De accu van de Tesla S heeft een capaciteit van 100 kWh en zou daarom volgens het artikel in Nyteknik ongeveer 17,5 ton CO2-uitstoot veroorzaken, wat volgens een berekening van Larsson gelijk zou staan aan ongeveer acht jaar in een conventionele auto rijden.

Klopt het?

Elon Musk, de CEO van Tesla, ontkende via Twitter dat het maken van een Tesla-accu zo veel CO2-uitstoot veroorzaakt, maar heeft hij gelijk?

NU.nl sprak de Zweedse onderzoeker Larsson. Hij benadrukt ten eerste dat hij alleen iets heeft gezegd over de CO2-uitstoot van de gemiddelde accu. Het onderzoek waar hij zich op baseerde ging niet over de CO2-uitstoot bij de productie van accu's van specifieke merken en hier heeft Larsson ook geen uitspraken over willen doen. "De CO2-uitstoot bij de productie van sommige accu's zal hoger zijn dan het gemiddelde, en bij andere zal die lager liggen."

Larsson legt uit dat hij het persbericht bij het onderzoek van zijn collega's heeft geschreven. In het persbericht wilde hij onder meer vermelden dat de onderzoekers vermoeden dat de productie van een accu gemiddeld tussen de 150 en 200 kilogram CO2-uitstoot per kilowattuur capaciteit veroorzaakt. "Maar, veel mensen kunnen zich weinig voorstellen bij 200 kilogram CO2. Daarom besloot ik om de CO2-uitstoot van de productie van een accu uit te drukken in het aantal jaar dat je gemiddeld in een nieuwe auto moet rijden om dezelfde hoeveelheid CO2 uit te stoten."

Wat is er berekend?

Larsson legt uit dat in zijn berekening alle CO2-uitstoot tijdens de productie van een accu is meegenomen; van de mijn waar de grondstoffen worden gewonnen tot de fabriek waar de accu in de auto wordt gemonteerd.

Larsson berekende de CO2-uitstoot van brandstof - waar benzine- en dieselauto's op rijden - niet alleen op basis van wat de auto zelf uitstoot, maar ook op basis van hoeveel CO2 het kost om de brandstof naar de pomp te brengen. Dat deed hij op basis van de gemiddelde Zweedse brandstofmix, die minder vervuilend is dan de brandstof in veel andere landen; in Zweden bestaat brandstof voor een relatief groot gedeelte uit biobrandstof.

Daarnaast is het belangrijk om op te merken dat Larsson voor zijn vergelijking naar het verbruik van de gemiddelde níéuwe auto heeft gekeken, de gemiddelde auto is hoogstwaarschijnlijk vervuilender dan de gemiddelde nieuwe auto. Cijfers van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) laten zien dat de CO2-uitstoot van nieuw gekochte auto's de afgelopen twintig jaar gedaald is.

De productie van een accu met een capaciteit van 100 kWh, zoals de Tesla S heeft, staat volgens Larsson gelijk aan zes tot zeven jaar rijden met een gemiddelde nieuwe auto. Dat is op basis van Zweedse cijfers, Nederlanders rijden jaarlijks iets meer kilometers dan de Zweden.

Tot slot gaat de bewering op Facebook over alleen benzineauto's en niet over de gemiddelde uitstoot van nieuwe benzine- én dieselauto's, zoals in de berekening van Larsson. Volgens het PBL stoten benzineauto's gemiddeld meer CO2 uit dan dieselauto's. Hierdoor ligt het aantal jaar dat je in een benzineauto moet rijden om dezelfde hoeveelheid CO2 uit te stoten als bij de productie van een accu van 100 kWh wordt uitgestoten mogelijk nog iets lager.

Hoe zit het bij Tesla?

Als de berekening van Larsson klopt, wil dat bovendien nog niet zeggen dat ook de productie van de accu van de Tesla S zo veel uitstoot veroorzaakt. Larsson had het over de gemiddelde elektrische accu van 100 kWh, de Tesla-accu kan vervuilender of schoner zijn.

Tesla heeft niet gereageerd op vragen van NU.nl hierover, maar claimt dat zijn fabrieken voor een groot deel op duurzame energie draaien. Het doel is dat de fabrieken uiteindelijk volledig op schone energie draaien. Als dat lukt, dan zijn de Tesla-accu's natuurlijk schoner dan de gemiddelde accu. Of dat nu het geval is, kunnen we niet met zekerheid zeggen, omdat cijfers van Tesla hierover ontbreken.

Zijn elektrische auto's goed voor het milieu?

Al zou het toch zeven jaar kosten om de uitstoot van de accuproductie van een elektrische auto te compenseren, dan nog is elektrisch rijden volgens Larsson minder slecht voor het milieu dan in een conventionele auto rijden: "De auto rijdt daarna nog tien jaar."

Volgens Larsson zijn zelfs de elektrische auto's met de meeste capaciteit op de huidige markt nog steeds minder slecht voor het klimaat dan de gemiddelde nieuwe auto. "Hoe schoon een elektrische auto echt is, hangt wel af van hoe schoon de elektriciteit is waar de auto op rijdt. In Zweden is elektriciteit relatief schoon."

Een Nederlands onderzoek van TNO uit 2015 concludeerde dat een elektrische auto die op groene stroom rijdt gedurende de volledige levensloop, inclusief productie, gemiddeld zo'n 70 procent minder CO2 uitstoot dan een conventionele auto. Ook als een elektrische auto alleen op niet-duurzame grijze stroom rijdt, veroorzaakt hij nog steeds zo'n 30 procent minder CO2-uitstoot.

Conclusie

Op basis van de berekening van een Zweedse milieuonderzoeker zou de productie van een accu met een capaciteit van 100 kWh, zoals in de Tesla S zit, gemiddeld gelijkstaan aan de uitstoot van zes à zeven jaar in een nieuwe conventionele auto rijden. Dat is minder dan op Facebook werd beweerd. Voor deze berekening zijn Zweedse cijfers over hoe vervuilend brandstof is en hoeveel kilometers mensen rijden gebruikt. In een ander land zal de uitkomst van de berekening anders uitvallen.

Daarnaast kan het zo zijn dat de productie van de accu van de Tesla minder vervuilend is dan gemiddeld, omdat de fabrieken volgens het merk zelf voor een groot deel op duurzame energie draaien. Omdat Tesla hier geen cijfers over heeft verstrekt, kunnen we dit niet met zekerheid zeggen.

We beoordelen de bewering "De productie van de accu van een Tesla leidt tot evenveel CO2-uitstoot als acht jaar in een benzineauto rijden" als onwaarschijnlijk.

Heb jij een bericht of bewering gezien waarvan je de juistheid betwijfelt? Mail naar factcheck@nu.nl en dan gaan wij ermee aan de slag.