Porsche onthulde eerder deze week in Los Angeles de nieuwe 911. De lancering volgt precies 55 jaar na de presentatie van het origineel in 1963. Hieronder een korte geschiedenis van misschien wel de beroemdste sportwagen ter wereld.

In 1999 wordt vanuit Nederland een online verkiezing voor de Auto van de Eeuw georganiseerd. Een panel van meer dan honderd experts uit 32 landen stemt op basis van een shortlist van het internationale publiek. De Porsche 911 eindigt op de vijfde plaats. De verkiezing wordt gewonnen door de Ford Model T.

De Mini wordt tweede, gevolgd door de Citroen DS op de derde plaats en de Volkswagen Kever op de vierde plek. Ferdinand Porsche is de man die verantwoordelijk is voor twee van de belangrijkste auto's van de twintigste eeuw. Hij werd dan ook verkozen tot Ingenieur van de Eeuw.

De 911 zette Porsche definitief op de kaart als sportwagenmerk. "Autosport heeft in de geschiedenis altijd al een belangrijke rol gespeeld in de ontwikkeling en reputatie van automerken. Bij de Porsche 911 is dat niet anders geweest", aldus Ronald Kooyman, directeur van het Louwman Museum.

Verre voorvader

De Porsche 64 uit 1939 wordt beschouwd als de eerste auto van het merk. Vanwege Ferdinand Porsches ontwikkelingswerk aan de Kever, deelt de Porsche 64 veel onderdelen met dit in 1938 geïntroduceerde model.

In de vormgeving van de 64 zijn dan al stijlelementen terug te zien van wat later de Porsche 911 zou worden. Dit geldt bijvoorbeeld voor de ronde koplampen aan de voorkant en het luchtrooster op de aflopende achterzijde.

"De 911 symboliseert in veel opzichten wat Porsche als merk is: een organisatie met bijna bezeten engineers die koste wat het kost het beste en snelste willen bouwen", aldus AutoWeek-testredacteur Marco Gorter, die in verschillende typen 911 vele kilometers heeft gemaakt.

Peugeot verantwoordelijk voor typeaanduiding

Het duurt uiteindelijk tot 1963 voordat de 911 het daglicht ziet. De auto wordt gepresenteerd op de autoshow van Frankfurt als 901. Peugeot wil echter niet dat Porsche de voor het Franse merk kenmerkende typeaanduiding met een nul in het midden gebruikt. Porsche stapt daarom over op 911.

De 911 is de opvolger van het eerste productiemodel van het merk, de tussen 1948 en 1965 gebouwde 356, en wordt aangedreven door een zescilinder-boxermotor met 130 pk.

Een dergelijke motor is tot op de dag van vandaag achter in de 911 te vinden. Het nieuwe model, gepresenteerd in de Carrera S-uitvoering, heeft echter 450 pk in plaats van 130 pk.

"De basis van de 911, met z'n motor achterin, leverde ten tijde van z'n ontstaan voordelen op voor de tractie. De motor rust immers op de aangedreven wielen. Dit maakte hem tegelijkertijd ook erg levendig. Alleen wie die twee eigenschappen kan balanceren, haalt het maximale uit een 911. Dat heeft bijgedragen aan de mythe rondom het model", aldus Gorter.

Dat was lang ook het grote punt van kritiek op de 911. Jeremy Clarkson, bekend van de autoprogramma's Top Gear en The Grand Tour, vergeleek het principe van een motor achterin ooit met een invasie in Rusland: gewoon niet aan beginnen. Daarnaast kleefde er volgens Clarkson vooral in de jaren tachtig een enorm yuppenimago aan de auto. Je kon volgens de presentator geen 911 rijden zonder het risico te lopen dat de wagen bespuugd zou worden. 

Kleine verschillen, groot onderscheid

De Porsche 911 kreeg na zijn introductie in 1964 al snel gezelschap van de Targa-versie, een kruising tussen een coupé en een volledig open auto. Het merk kwam in 1965 met deze carrosserievorm om tegemoet te komen aan Amerikaanse regelgeving omtrent het over de kop slaan van een voertuig. Met een volwaardige cabriolet zou het lastiger zijn om aan de veiligheidseisen te voldoen.

Ook de Targa is nog altijd verkrijgbaar. De recentste versie - die van 2014 - lijkt zelfs meer nog dan zijn voorgangers op het 53 jaar oude origineel. Uiteindelijk duurde het tot 1982 voordat Porsche met een volwaardige cabrio van de 911 kwam. Sindsdien is er van elke modelserie een coupé, een Targa en een cabriolet gebouwd.

Porsche-liefhebbers maken onderscheid tussen de modelseries op basis van de interne benaming van de auto. Het uitgaande model staat te boek als Porsche 991, de voorganger als 997.

Typeaanduiding, bouwjaren en productieaantal

  • Porsche 911 (1963-1973) 111.995
  • Porsche G-series (1973-1989) 198.496
  • Porsche 964 (1988-1994) 63.762
  • Porsche 993 (1993-1998) 68.881
  • Porsche 996 (1998-2004) 175.262
  • Porsche 997 (2004-2012) 213.004
  • Porsche 991 (2012-oktober 2018) 217.930
  • Porsche 992 (2018-heden)

Porsche 911 van type 993 was de laatste 'echte'

Een ander belangrijk onderscheid wordt gemaakt tussen de exemplaren met een luchtgekoelde motor en auto's met een watergekoelde motor, die vanaf het type 996 uit 1998 hun intrede deden.

Puristen zijn daarom van mening dat de Porsche 911 van het type 993 - gebouwd tussen 1993 en 1998 - de laatste 'echte' 911 is.

Groot aanbod houdt het model interessant

Tussen de modellen onderling zitten ook grote verschillen, aangezien het aantal verkrijgbare uitvoeringen groot is. Vanaf het type 964 wordt bovendien vierwielaandrijving leverbaar.

De belangrijkste toevoegingen van de afgelopen jaren zijn misschien wel de RS-, Turbo- en GT-versies. De eerste zogeheten Rennsport-uitvoering verscheen in 1973, de eerste 911 Turbo twee jaar later.

De meest uitgesproken sportieve auto's zijn de GT-modellen. De GT2 debuteerde in 1993, gevolgd door de GT3 in 1999. Later kwam Porsche ook nog met RS-uitvoeringen van de GT-versies.

"Porsche is als merk heel slim met z’n uitvoeringen-beleid. Alle versies verschillen en een Turbo is een heel ander product dan een basis-Carrera. Naast meerdere gangbare versies, komen er steevast bijzondere modellen. De GT-uitvoeringen bijvoorbeeld, die heel erg gericht zijn op circuitgebruik. Of een handjevol modellen met unieke styling of technische combinaties die je elders in het aanbod niet kunt krijgen", zegt Gorter.

Volgens de testredacteur creëert het merk gedurende de hele levenscyclus op die manier aandacht en houdt het bedrijf nauwkeurig in de gaten wat potentiële kopers vinden en waar vraag naar is. “Dat maakt de 911 spannend om te rijden, maar relatief veilig om te bezitten.”

Hoewel nieuwe technologie de gevaarlijkste randjes van het rijgedrag af heeft gehaald, blijft het een model met een unieke rijbeleving. Alleen een 911 rijdt volgens Gorter als een 911.

"Elke keer als er een nieuwe komt, dan kan die sneller dan z'n voorganger en wordt die vaak wat comfortabeler door bijvoorbeeld slimmere schokdempers en een grotere wielbasis. Maar die blijft altijd in de basis aanvoelen als de auto die al een halve eeuw furore maakt. Door zo constant te schaven, heeft Porsche één van de beste sportwagens ter wereld geschapen."

Verzamelobject of investering?

Dat is volgens Kooyman echter nog geen reden om de 911 op te nemen in de collectie van het Louwman Museum.

"Zolang er nog dagelijks een 911 op de openbare weg te zien is, zie ik niet een directe noodzaak. Wel hebben wij een Porsche 356 uit 1962 in de collectie, maar die is dan ook uit de eerste serie van twaalf die de Rijkspolitie destijds in gebruik nam."

Dat neemt niet weg dat de 911 de afgelopen jaren een geliefd verzamelobject is geworden waar niet alleen liefhebbers, maar ook investeerders steeds buitensporigere bedragen voor neertellen.

Na de introductie van de 911 R in 2016 kwam er een waarschuwing van Porsche richting speculanten die het model enkel aangeschaft leken te hebben om deze met dikke winst door te verkopen.

"De auto had de motor van de GT3 RS, maar dan met een handbak en zonder de spoilers. Uniek dus. En omdat er maar 991 van gebouwd zijn, ook nog eens zeldzaam. De prijzen van tweedehands exemplaren liepen in de maanden na uitlevering tot het bizarre op", herinnert Gorter zich.

Bijna perfect totaalplaatje

"Persoonlijk vind ik de aankoopprijzen van de verschillende Porsche 911-modellen buitensporig. Maar goed, de marktprijs wordt bepaald door vraag en aanbod. Overigens zou ik nooit adviseren om een auto te kopen als investering. Een auto moet je volgens mij altijd kopen om te gebruiken én om plezier mee te hebben", meent Kooyman.

Gebruiksgemak en plezier komen volgens Gorter perfect samen in het totaalpakket dat de 911 biedt.

"Kwaliteit heeft altijd een leidende rol gehad. Een 911 moet niet alleen hard kunnen, hij moet ook langdurig hard kunnen. Wie z'n sportwagen dus vaker wil gebruiken, heeft doorgaans een goede aan de Porsche. Dat alles komt samen in een pakket dat je aan niemand uit hoeft te leggen. Zelfs de grootste autoleek weet wat een Porsche 911 is."