AMSTERDAM - Autofrabrikant Zastava levert donderdag in het Servische Kragujevac de allerlaatste Yugo op. De nieuwe eigenaar van Zastava, Fiat, gaat in de fabriek in Kragujevac de Fiat Punto assembleren.

De Yugo werd in 1980 voor het eerst geproduceerd als Zastava Yugo Koral, een op de Fiat 128 gebaseerde auto. Zastava stond in het toenmalige Joegoslavië voor 'Rode Vlag' en de auto was de invulling van de communistische wens naar een auto voor iedereen. Op de eerste plaats kwam betaalbaarheid, daarna pas kwaliteit.

De auto, die in 74 landen werd verkocht en waarvan ongeveer achthonderdduizend exemplaren werden geproduceerd, kwam in Nederland eind jaren tachtig op de markt als de Yugo Sava.

Sancties

De Yugo kreeg met name veel kritiek in de Verenigde Staten, waar toch nog zo'n honderdduizend stuks werden geïmporteerd voordat importeur Yugo America failliet ging en Washington economische sancties tegen Belgrado instelde in verband met de Balkanoorlogen.

Amerikaanse automagazines hadden waardering voor de lage prijs - in 1986 ongeveer 3990 dollar - maar toonden zich verder genadeloos over de motor- en transmissieproblemen. De Yugo werd omschreven als 'nauwelijks een auto' en 'een verzameling moeren en bouten'.

Zoete geur

In een overzicht van het Amerikaanse Instituut voor Verkeersveiligheid kwam de Yugo in 1986 in de boeken als de onveiligste auto. Momcilo Spajeci, een trotse Servische eigenaar van een Yugo, keek er niet van op. "Natuurlijk was de Yugo nooit een BMW of een Cadillac, maar ik denk dat de meeste Amerikanen de auto niet wisten te waarderen", aldus Spajeci.

"Het rijden in een Yugo was nog écht autorijden. Je voelde iedere hobbel en schok, en je kon nog genieten van de zoete geur van benzine en uitlaatgassen. Geen auto kon daar tegenop."

Weemoed

Spajeci is niet de enige die met weemoed aan de Yugo zal terugdenken. De arbeiders in de fabriek in Kragujevac troffen woensdag voorbereidingen voor een afscheid. Aan de uitlaatpijp van de laatste Yugo werd een bordje bevestigd met de tekst: 'Cao, nema vise' (Vaarwel, nooit meer).