Rondom het steeds drukker wordende aanmeldcentrum in Ter Apel bestaat de vrees dat komende zomer opnieuw mensen buiten moeten slapen. Tegelijkertijd zijn in het Groningse dorp zelf veel zorgen over een groepje overlastgevende asielzoekers. "We zijn de wanhoop nabij."

"Diefstal wordt hier niet bestraft", staat op een spandoek op het plein voor de HEMA. Iets verderop, bij het politiebureau in het Groningse dorp, hangt een spandoek met "112, taxi azc".

Het gaat om een bewoner van het azc die werd opgepakt voor openbare schennispleging en een incident in de lokale Jumbo waarbij een groepje mannen voor een onrustige situatie zorgde. Ook de politie bevestigt dat deze incidenten hebben plaatsgevonden. Het Openbaar Ministerie (OM) meldde vrijdag dat de opgepakte man niet wordt vervolgd, omdat hij ondanks het "ongepaste en schokkende gedrag" geen seksueel motief had.

'Wordt alleen maar erger'

"Het loopt al een jaar of twee en het wordt alleen maar erger", zegt Visscher. Volgens hem gaat het om een groep van ongeveer tweehonderd overlastgevende mensen. Het zijn vooral asielzoekers die een hele kleine kans hebben om in Nederland te mogen blijven.

"Het wordt gevaarlijker voor onze inwoners en voor de goedwillende asielzoekers", meent het gemeenteraadslid. Want de incidenten met overlastgevende asielzoekers zorgen er volgens hem voor dat sommige mensen ook anders kijken naar de rest van de azc-bewoners.

Zo heeft een groepje inwoners zich verenigd in een zogenoemde burgerwacht. De via een appgroep georganiseerde buurtwacht zijn ook de mensen die de spandoeken hebben opgehangen. "Als er iets is, vliegen ze eropaf. Ze zijn niet getraind om te de-escaleren. Dat is heel gevaarlijk. En toch snap ik het helemaal."

Ter Apel loopt weer vol

Tegelijkertijd wordt in Ter Apel met onzekerheid naar de komende periode gekeken. Vorige zomer lagen wekenlang mensen buiten in het gras van het azc, net buiten het dorp. De opvangcrisis is een jaar later nog steeds niet opgelost. Premier Mark Rutte zei zelfs niet uit te kunnen sluiten dat er weer mensen buiten moeten slapen.

De woensdag aangekondigde "wachtkamer" in Assen moet enige verlichting bieden. Daar kunnen nieuwe asielzoekers naartoe als Ter Apel vol is. Maar nieuwe opvangplekken blijven nodig en weinig gemeenten staan te springen om opvanglocaties te openen.

Sobere opvang moet verlichting bieden

In diezelfde Kamerbrief signaleert Van der Burg ook dat het draagvlak voor de opvang lijdt onder asielzoekers die voor veel overlast zorgen. Er wordt daarom een speciale opvanglocatie bij het azc in Ter Apel opgezet: de proces beschikbaarheidslocatie (PBL). Daar worden mensen opgevangen van wie de kans klein is dat ze mogen blijven. Niet alleen wordt hun asielaanvraag versneld afgehandeld, ook moeten ze altijd beschikbaar zijn voor hun procedure.

Visscher ziet uit naar de komst van die sobere opvang. "Daarmee voorkom je dat mensen het dorp ingaan als de winkels open zijn. Dat geeft een stuk meer rust, verwachten we."

Daarnaast hoopt hij dat de overlastgevende asielzoekers niet alleen in Ter Apel worden opgevangen. "We hebben zo'n tweehonderd overlastgevende asielzoekers en 342 gemeenten. Als bijna iedere gemeente iemand over zou nemen, is de overlast beheersbaar."