DEN BOSCH - De PvdA vindt het te vroeg om in te stemmen met Nederlandse deelname aan de ontwikkeling van het Amerikaanse gevechtsvliegtuig Joint Strike Fighter (JSF). Dat heeft PvdA-leider Melkert zaterdag duidelijk gemaakt bij de start van de PvdA-verkiezingscampagne in Den Bosch.

"Zoals het er nu voorligt zijn de risico's voor de belastingbetaler te groot", aldus Melkert. De PvdA zal dinsdag in de Tweede Kamer de moties die oproepen niet deel te nemen aan de ontwikkeling van de JSF steunen.

Melkert gooide de deur niet definitief dicht. Een nieuw kabinet moet wat hem betreft de risico's die kleven aan deelname opnieuw bekijken. De JSF zou de bestaande F-16's moeten vervangen.

Dijkstal geschrokken

VVD-leider Dijkstal is 'erg geschrokken' van de mededeling van Melkert. Niet alleen omdat het gaat om grote economische belangen, maar ook omdat eruit blijkt dat het PvdA-leiderschap zwabbert. Melkert heeft een aantal malen gezegd dat Nederland wel moest deelnemen, zei Dijkstal in het EO-programma Knevel op zaterdag. Ook in het kabinet waren PvdA-leden voor.

Het leiderschap in de PvdA wordt er niet sterker op, aldus Dijkstal. Door het standpunt van de PvdA is in de Tweede Kamer nu precies de helft voor deelname (VVD, CDA, ChristenUnie en SGP) en de andere helft tegen (PvdA, D66, GroenLinks en SP).

CDA

Het CDA spreekt van een enorme 'jojo-beweging' in de PvdA. Het standpunt verschilt zo onderhand van week tot week, aldus de christen-democraten. Het CDA is benieuwd wat het dinsdag wordt, zei een woordvoerder. Dan stemt de Kamer over een motie die het kabinet oproept niet aan de ontwikkeling van de JSF deel te nemen.

Met de helft voor en de helft tegen is er geen meerderheid tegen het kabinetsbesluit aan de JSF deel te nemen, concludeert Dijkstal. Dat kan dus volgens hem gewoon doorgaan. Bovendien hoopt hij op nog wat dissidenten binnen de PvdA.

Rosenmöller

GroenLinks-leider Rosenmöller vindt dat premier Kok het contract over het Amerikaanse gevechtsvliegtuig JSF niet kan tekenen, nu PvdA-leider Melkert zich uitgesproken heeft tegen dit toestel.

In de Tweede Kamer is een patstelling ontstaan. Precies de helft van de 150 Kamerleden is voor Nederlandse deelname aan de ontwikkeling van het Amerikaanse toestel. Als de PvdA als blok tegen stemt, zijn er echter evenveel tegenstanders.

De VVD heeft zich steeds op het standpunt gesteld dat het kabinet niet hoeft terug te komen op zijn besluit, zolang een meerderheid in de Tweede Kamer niet duidelijk uitspreekt tegen te zijn. In het kabinet zijn ook de D66-ministers tegen.

De Kamer stemt dinsdag over moties waarin deelname wordt afgewezen. Het kabinet heeft afgelopen vrijdag de kwestie niet besproken in afwachting van die stemming.

Rosenmöller vindt dat een demissionair kabinet niet zo'n zwaar besluit dient te nemen, nu de Kamer zo sterk verdeeld blijkt te zijn.

De leider van GroenLinks wil bovendien volgende week in de Tweede Kamer premier Kok en minister Jorritsma van Economische Zaken aan de tand voelen over de JSF. Deelname aan de ontwikkeling van dit toestel is volgens het kabinet van groot belang voor onze industrie.

Maar het Philips-concern wil uitgerekend het dochterbedrijf dat 2 miljard euro aan orders hoopt binnen te halen door de JSF verkopen, aldus Rosenmöller.