SALT LAKE CITY - Geen moment was Renate Groenewold zich er zondag van bewust dat ze onder het gouden wereldrecordschema schaatste. Op de olympische 3 kilometer in Salt Lake City reed de -jarige uit Dalen tot 2200 meter sneller dan Claudia Pechstein. Bij de laatste passage voor de finish gaf ze pas toe op Pechstein, die daarmee op drie achtereenvolgende olympische toernooien goud won.

Voor Groenewold resteerde zilver, en een prachtig Nederlands record: 3.58,94. Tot ieders en tevens haar eigen verrassing bleef ze Anni Friesinger voor. De gedoodverfde favoriet voor het goud kwam niet verder dan de vierde plaats (3.59,39), omdat ook de Canadese Cindy Klassen nog sneller was: 3.58,97.

Pechstein zette het wereldrecord vast op 3.57,70. "Het verbaast me dat Anni niet op het podium staat", hijgde Groenewold na haar rit. "Maar ik ben dolblij dat ik er wel op sta!"

Het was een prestatie die niet direct een logisch gevolg is van het voorseizoen. Friesinger regeerde daarin met ijzeren hand en liet niemand in de buurt komen. Pechstein, de Japanse Tabata, de Amerikaanse Rodriguez en Klassen kwamen meestal het dichtst in de buurt. Groenewold, derde op het EK, behoorde vooraf niet tot de grote kanshebbers.

Mentaal klaar

Misschien juist daarom kon de schaatsster uit de kernploeg van Gerard Kemkers toeslaan. Mentaal was ze er klaar voor, zoals eigenlijk iedereen in haar team. De gouden plak van Jochem Uytdehaage, zaterdag op de 5 kilometer, had haar en de rest van de ploeg moed en vertrouwen gegeven. Groenewold vertrouwde op haar gevoel en hield daaraan vast. Net als Uytdehaage een dag eerder. De uitspraak 'ik wist wat ik moest doen' kwam onafhankelijk van elkaar uit beider mond.

"Ik weet niet of dat aan Gerard ligt", vroeg Groenewold zich af. "Misschien wel. Maar ik weet van mezelf dat ik het best presteer als ik relaxed ben. Daarom ben ik niet op een tijd weggegaan en heb ik me niet met rondetijden bezig gehouden. Ik heb gewoon lekker gereden, waarbij ik wel voelde dat het goed ging." Hoe goed, dat was haar niet helemaal duidelijk.

"Ik zag natuurlijk wel de rondetijden en die waren steeds een seconde sneller dan tijdens mijn testrace in Calgary. Ja, dan weet je wel dat het goed zit." Want in die testrit in Canada op 27 januari reed ze op het gemak naar 4.02,37, toen een Nederlands record. Tijdens die rit hoefde ze naar eigen zeggen niet "diep" te gaan. Dat beloofde wat. Die belofte loste ze zondag overtuigend in. Dat ze net tekort kwam voor het bovenste podiumtreetje deerde haar nauwelijks.

Blij

"Ik ben zo ontzettend blij met deze medaille. En al had ik geweten dat ik onder het wereldrecord van Claudia zat, dan nog had ik niet sneller gekund. Ik deed sowieso wel mijn best, hoor! Maar die laatste twee ronden deden zo'n pijn, het leek wel of mijn benen explodeerden."

De successen van Uytdehaage en Groenewold bevestigen de visie van hun trainer, die nauwgezet de planning in het olympisch seizoen heeft verricht. Kemkers denkt lang over de indeling na, maar als hij eenmaal vastgelegd is, wordt hij ook gevolgd. "Ik laat mijn plan aan bepaalde mensen zien. Zij geven er commentaar op, ik pas het zo nodig aan. Vaak gooi ik opzetjes weg en begin ik weer opnieuw. Ik heb de wijsheid ook niet in pacht. Maar als het eenmaal klaar is, dan gaan we er ook voor", zegt Kemkers over zijn werkwijze.

Kunst

De kunst van het coachen is vervolgens het vertrouwen in de eigen schema's over te brengen op de schaatsers. In dat opzicht is Kemkers zeer geslaagd. Pieken op het juiste moment, dat hebben Uytdehaage en Groenewold gedaan. Carl Verheijen is de enige dissonant, een verklaring daarvoor moest hij zaterdag schuldig blijven. Wel paste hij zich direct aan. "Ik heb veel respect voor Carl", zei Kemkers, "omdat hij de ploeg zaterdag met rust heeft gelaten. Hij wilde ze niet negatief beïnvloeden. Klasse."

Groenewold had er voordeel van. De sfeer in de ploeg is nu die van een winnende combinatie. "Andrea is de volgende, zeiden we al." Net als na de gouden race van Uytdehaage stond Kemkers ook na de zilveren race van Groenewold alweer op het ijs van de Olympic Oval. Nu had hij nog maar een trainende pupil naast zich: Andrea Nuyt. Zij is maandag en dinsdag aan de beurt, op de 500 meter. Dat belooft wat.

/SALT LAKE CITY 2002Pechstein goud, Groenewold zilver op 3 kilometer