WASHINGTON - De hoofdverdachte van de aanslagen van 11 september Osama bin Laden was dinsdag, precies drie maanden na de terreurgolf in de Verenigde Staten, nog altijd spoorloos. Maar strijders van zijn terreurnetwerk al-Qaeda lijken in Afghanistan steeds verder te worden teruggedrongen. Volgens sommige berichten zouden zij de wapens willen neerleggen.

Dat beweert althans commandant Mohammad Zaman van de anti-Talibancoalitie die in de bergen nabij Tora Bora tegen aanhangers van Bin Laden vecht. Hij deelde mee dat de resterende strijders van al-Qaeda de wapens neer willen leggen. Zaman zegt dat zij "woensdagmorgen van de bergen afdalen". Het Pentagon kan de berichten over overgave niet bevestigen.

Pakistan heeft ondertussen de bewaking van de grens in het gebied rond Tora Bora opgevoerd. Ruim 8000 man moeten ervoor zorgen dat Bin Laden het land niet binnenkomt en dat al zijn vluchtende aanhangers worden opgepakt.

'Schone overgave'

De mogelijke overgave van al-Qaedastrijders baart het Internationale Comité van het Rode Kruis en Amnesty International zorgen. De organisaties hebben opgeroepen tot een "schone overgave" en humane behandeling van de al-Qaedastrijders. De organisaties vrezen excessen.

Dinsdag werd bekend dat tientallen Talibanstrijders die in de stad Kunduz waren gearresteerd, onderweg naar de gevangenis in containers zijn gestikt. Onder hen zijn veel strijders uit het buitenland. Een Pakistaanse Talibanstrijder schat dat het aantal doden in de honderd kan lopen.

Met het einde van de Afghaanse campagne in zicht, wordt er druk overleg gevoerd over de toekomst van het land. Volgens de speciale gezant van de Verenigde Naties voor Afghanistan, Lakhdar Brahimi, hebben de nieuwe autoriteiten inmiddels geen bezwaar meer tegen een internationale vredesmacht in de Afghaanse hoofdstad Kabul. Enkele uren eerder had de nieuwe minister van Defensie Fahim nog gezegd slechts "een zeer beperkte rol" te zien weggelegd voor een internationale vredesmacht in Kabul.

Brahimi, op bezoek in de Afghaanse hoofdstad, deed geen nadere mededelingen over de omvang, samenstelling of leiding van een eventuele vredesmacht.

De Britse premier Blair zei "in principe" bereid te zijn een internationale VN-troepenmacht in Afghanistan aan te voeren. Hij voegde daaraan toe dat er nog geen beslissingen zijn genomen. Blair deed zijn uitspraken tijdens een persconferentie naar aanleiding van zijn ontmoeting met de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Colin Powell in Londen. Powell wilde niet vooruitlopen op een eventueel vervolg van de 'strijd tegen het terrorisme'.

Amerikaanse media hadden eerder gemeld dat Amerikaanse regeringsfunctionarissen in Somalië overleg hebben gevoerd met plaatselijke krijgsheren over mogelijke aanvallen op terroristische doelen in het Afrikaanse land. De VS houden er rekening mee dat leden van al-Qaeda er hun toevlucht zoeken.

Maar de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Colin Powell zegt dat er nog helemaal geen besluit genomen is over voortzetting van "de tweede fase in de strijd tegen het terrorisme" in een ander land. Powell benadrukte dat "de Verenigde Staten niet zullen rusten voordat alle cellen van al-Qaeda, waar ook ter wereld, zijn vernietigd".

Ook president Bush sprak woorden van die strekking. Tijdens een herdenkingstoespraak in Washington herinnerde hij de Amerikaanse bevolking aan de tragische gebeurtenissen van 11 september. Niet alleen in de VS, ook in ruim zeventig andere landen in de wereld werd stilgestaan bij de terreurgolf. De tien astronauten in het internationale ruimtestation ISS herdachten de slachtoffers. De drie Russen en zeven Amerikanen bevonden zich op 11 september in het ruimtestation.