Nieuwe problemen op vredesconferentie

BONN - Op de vredesconferentie voor Afghanistan zijn na een week van onderhandelingen toch nog problemen ontstaan. De leider van Noordelijke Alliantie Rabbani wil nog niet akkoord gaan met een lijst van mensen die het land tijdelijk moeten gaan besturen. Ook over de te vormen vredesmacht bestaat onenigheid.

Het leek erop dat bijeenkomst zaterdag succesvol zou kunnen worden afgesloten, maar nu wordt er rekening mee gehouden dat er langer gepraat moet worden, misschien zelfs tot maandag. Een diplomaat op de Petersberg bij Bonn, waar de partijen bijeen zijn, verklaarde dat een moeilijke fase is aangebroken.

De afgelopen dagen leek sprake van een voorspoedig verloop van de conferentie, die de aanzet moet zijn voor een nieuw Afghanistan na het gedwongen vertrek van de Talibanleiders. De grote problemen ontstonden echter niet in Bonn, maar kwamen vanuit de Afghaanse hoofdstad Kabul, waar Rabbani zich bevindt.

Rabbani wil nog niet zijn zegen geven aan een namenlijst van mensen die een voorlopige regering en parlement moeten vormen. Hij heeft de delegatieleden in Bonn opdracht gegeven zelf geen besluiten te nemen. De kandidaten voor de overgangsorganen worden in Kabul aangewezen en niet in het buitenland, zo zei Rabbani, die president was van Afghanistan van 1993 tot 1996, toen hij door de Taliban werd verdreven.

De woordvoerder van de door de VN georganiseerde conferentie sprak naar aanleiding van de inmenging van Rabbani zalvende woorden. "Rabbani heeft beloofd de uitkomst van Bonn te accepteren en uit te voeren", aldus zegsman Ahmed Fausi.

De delegatie van de Noordelijke Alliantie zelf zinspeelde erop Rabbani te passeren en direct naar alliantiekopstukken in Afghanistan te stappen voor goedkeuring. "Rabbani en Sayyaf (een invloedrijke soennitische fundamentalist onder de Pathanen) treuzelen ietwat. Ze zouden de lijsten sturen, maar hebben dat niet gedaan", aldus een adviseur van de alliantie in Duitsland.

"De meerderheid van de afgevaardigden wil een snelle oplossing. Ze zeggen dat ze zich misschien direct zullen wenden tot provinciale commandanten om de lijsten op te stellen als Rabbani en Sayyaf dat niet doen."

De onenigheid over de samenstelling van regering en parlement is terug te voeren op de samenstelling van de bevolking van Afghanistan. De verschillende etnische groepen moeten evenredig vertegenwoordigd zijn in de bestuursorganen, aldus Fausi. Het venijn zit in de details, aldus de VN-woordvoerder. Een verzoek van de alliantie om de conferentie tien dagen op te schorten, is door de Verenigde Naties afgewezen.

Ook over de te vormen vredesmacht die naar Afghanistan moet komen, bestaan problemen. Donderdag nog viel een belangrijk obstakel weg toen de Noordelijke Alliantie zijn bezwaren tegen de komst zo'n troepenmacht deels inslikte. Maar ex-president Rabbani toonde zich vrijdag weinig enthousiast over de buitenlandse waarnemers. Wat hem betreft komen er voorlopig niet meer dan tweehonderd militairen naar Afghanistan. Die kunnen alleen worden ingezet om de leiders die uit ballingschap terugkeren te beschermen, aldus Rabbani.

De Verenigde Staten willen voorlopig ook geen vredesmacht. Het centrale commando van de Amerikaanse strijdkrachten in Afghanistan vreest dat een dergelijke troepenmacht de Amerikanen voor de voeten zal lopen. "De oorlog is nog steeds bezig en de doelstellingen zijn nog niet bereikt", aldus een woordvoerder.

Landen als Groot-Brittannië, Frankrijk, Canada, Turkije en Jordanië hebben juist militairen in gereedheid gebracht om de hulpverlening in Afghanistan te versnellen. De Verenigde Naties zijn voorstander van een multinationale troepenmacht om de veiligheid in Afghanistan te waarborgen.

Tip de redactie