Instagram bestaat zaterdag acht jaar. Sinds de komst van de populaire foto- en videoapp is er veel veranderd, zowel voor de dienst als voor de gebruikers. Hoe groeide Instagram uit tot het platform dat het nu is?

Instagram is inmiddels één van de populairste sociale netwerken ter wereld. Volgens de recentste cijfers telt het platform maandelijks meer dan een miljard gebruikers. De afgelopen jaren groeide de dienst enorm, niet alleen wat betreft gebruikersaantallen, maar ook het bedrijf zelf maakte veel veranderingen door.

De app Instagram maakte op 6 oktober 2010 zijn intrede in de App Store van Apple. De Android-versie verscheen 1,5 jaar later. De focus van de app lag destijds op het delen van foto's met een vierkant formaat, alsof het polaroids waren.

Instagram draaide toen heel erg om het delen van foto's met vrienden en familie. Filters en omlijstingen waren toen zeer populair. Daarmee werden foto's in een keer 'professioneel' bewerkt. Voor Instagram waren dat belangrijke pluspunten voor het aan de man brengen van de app.

Fotodagboek voor familie en vrienden

"In het begin was Instagram een vrij onschuldig platform waarop iedereen zomaar leuke dingen plaatste", zegt Yvonne Coldeweijer. Zij is als influencer vooral actief op YouTube, maar noemt Instagram wel een belangrijk aanvullend platform. De teller van het aantal volgers van Coldeweijer staat op dit moment op 146.000.

"Het was destijds een fotodagboek voor de meeste mensen", vult Joyce Nafzger aan. Zij is Instagram-expert en medeauteur van het boek Instaproof, waarin ze beschrijft hoe het 'ideale Instagram-account' tot stand komt. "Instagram was zoals Facebook ook begon: om momenten uit het leven te delen met vrienden en familie."

Veel mensen gebruiken Instagram nog steeds zo, maar inmiddels is het platform ook geprofessionaliseerd. "Op Instagram kunnen normale mensen rolmodellen worden", zegt Coldeweijer. "Het netwerk is gegroeid en geëvolueerd. Mensen werden beroemd door Instagram. Zij trokken vervolgens de aandacht van merken die van hun bereik gebruik wilden maken."

Instagram bood mensen gereedschap om creativiteit te uiten en zichzelf te presenteren. Bij sommige mensen leverde dat een enorme schare volgers op, andere mensen delen foto's simpelweg met tientallen vrienden en familie.

Nafzger ziet Instagram wat dat betreft als een soort magazine dat mensen als het ware over zichzelf kunnen samenstellen. "Er staan professionele fotoshoots op van mensen die hun eigen artdirector en fotograaf zijn."

Op sociale media wordt vaak de kritiek geleverd dat mensen alleen de hoogtepunten uit hun leven delen. "Ik hoor weleens van influencers dat ze niet echt in het moment leven", zegt Nafzger. Dat zal niet voor iedereen gelden, maar het verslavende gevoel van meldingen is misschien wel herkenbaar. "Als je een notificatie van Instagram krijgt, komt er een stofje vrij waar je blij van wordt."

Veranderingen na de overname door Facebook

In 2012 werd Instagram voor 1 miljard dollar overgenomen door Facebook, wat destijds werd gezien als een buitengewoon hoge prijs. Inmiddels wordt het de briljantste stap van Facebook-baas Mark Zuckerberg genoemd. Afgelopen juni - zes jaar later - werd de waarde van Instagram geschat op zo'n 100 miljard dollar.

Onder invloed van Facebook heeft Instagram de laatste jaren een aantal belangrijke veranderingen ondergaan. Net als bij Facebook, werd het algoritme van Instagram aangepast, zodat foto's en video's die "de gebruiker het interessantst vindt" bovenaan de tijdlijn verschijnen.

Coldeweijer is daar niet blij mee. "Ik zou het fijn vinden als meer volgers bediend worden", zegt ze. "Veel minder van mijn volgers zien het nu als je iets plaatst. Vroeger zag iedereen het."

Daarnaast breidde Facebook de fotoapp uit met verschillende functies, zoals Stories. Dit zijn foto's die na 24 uur verdwijnen, een concept dat afkomstig is van Instagrams grootste concurrent Snapchat. In juni bracht het sociale medium IGTV uit, een videoplatform dat moet concurreren met YouTube.

Nafzger heeft de veranderingen van de laatste jaren ook gezien. "Er worden overal elementen vandaan gehaald. Commercialisering hoort erbij, maar ik hoop dat Facebook niet doorslaat."

'Volg bewuster mensen die je wil volgen'

Niet alle veranderingen worden per definitie als negatief ervaren. "Ik vind het medium uiteindelijk wel mooier geworden", zegt Nafzger. "Stories geven een realistischer beeld van de mensen die je volgt, bijvoorbeeld via beelden van achter de schermen."

Juist speciale beelden kunnen gepresenteerd worden als 'normaal' en kunnen bij gebruikers jaloezie opwekken. Nafzger heeft daarom wel een tip: "Volg bewuster wie je wil volgen, zodat je niet alleen onrealistische beelden te zien krijgt. Heb je even geen geld voor een vakantie, volg dan even geen reisvlogger. Er zijn genoeg authentieke accounts die ook de moeite waard zijn."

Daarnaast is er ook een andere trend aan het ontstaan, die juist niet om de beste plaatjes en lichamen draait. "Tegenwoordig plaatsen mensen ook expres lelijke dingen, zoals mislukte versies van foto's", zegt Coldeweijer. "Het wordt door volgers enorm gewaardeerd als je niet alleen het perfecte plaatje deelt."

Die trend ziet Nafzger ook. "Het draaide altijd heel erg om het wegvegen van oneffenheden, maar nu zie ik het juist weer veel: pukkeltjes en puistjes horen er gewoon bij."

'Video wordt komende jaren almaar belangrijker'

Instagram bleef de afgelopen acht jaar in beweging. De app draait al lang niet meer om vierkante, gefilterde foto's, maar biedt ook video's, chats en Stories. Voor sommige gebruikers bleek Instagram een nieuwe bron van inkomsten.

Wat gaat de toekomst brengen? Recent kondigden Instagram-oprichters Kevin Systrom en Mike Krieger hun vertrek bij moederbedrijf Facebook aan. Het is niet helemaal duidelijk waarom, maar er gaan geruchten dat er onenigheid was met Facebook-baas Zuckerberg over de groeistrategie van de app.

Instagram-deskundige Nafzger denkt in elk geval dat video een nog grotere rol zal gaan spelen de komende tijd. "Er zijn voorspellingen dat tegen 2020 het merendeel van gedeelde content video zal zijn. Daarbij zullen de Stories op Instagram waarschijnlijk nog belangrijker worden."