Het Holocaust Namenmonument en basisschool De Wereldburger zijn de grote winaars van de Amsterdamse Architectuurprijs 2022. Het Namenmonument is onderscheiden met de vakjuryprijs. Daarmee is het voor het eerst dat de 'Gouden AAP' naar een monument gaat. De Wereldburger wint de publieksprijs.

Het Namenmonument bestaat uit bakstenen die allemaal een naam van een holocaustslachtoffer dragen. Het gedenkteken raakte veel nabestaanden die bij de onthulling aanwezig waren. "Als je thuis in je luie stoel aan het verleden denkt, aan je moeder, dan kun je dat met droge ogen doen", vertelde een nabestaande destijds aan AT5. Hier heb ik gigantisch staan huilen, want ik kan haar hier aanraken. Dat is zo'n groot verschil." Een dag later werd het moment ook voor het publiek toegankelijk. Bij de opening waren meer dan 100 mensen aanwezig.

AT5 was in september vorig jaar bij de onthulling van het monument.

Het is voor het eerst dat de prijs naar een monument gaat. In het vakjuryrapport wordt het Namenmonument omschreven als 'Architectuur met een grote 'A'.' "Ondanks de fysiek bescheiden omvang reikt de impact van dit project tot ver buiten de stadsgrenzen", valt er te lezen "Dit project is er niet alleen voor Amsterdam en Amsterdammers, maar het biedt ruimte voor ontmoeting, bezinning en educatie."

Niet alleen de 'architectonische zeggingskracht' is voor de jury een reden om voor het monument te gaan. Het heeft ook te maken met "de stedenbouwkundige inpassing, waardoor een verwaarloosde locatie is veranderd in een plek van grote waarde."

Omgevormde basisschool

Ook Basisschool de Wereldburger valt dus in de prijzen. De school, die er met de publieksprijs vandoor ging kreeg vorig jaar een compleet nieuw gebouw in Osdorp. De vakjury noemt De Wereldburger een 'sociaal hart' in Osdorp, dat veel impact kan hebben op de omgeving.

"De architect en opdrachtgever hebben binnen een beperkt budget een gedateerde gesloten school omgetoverd tot een uitnodigende, duurzame en ruime basisschool", aldus de jury. "Er is fantastisch werk verricht om het betonnen skelet van de oude school om te toveren naar een warm en stoer schoolgebouw."

De Amsterdamse Architectuurprijs bestaat sinds 2008. Hij wordt jaarlijks uitgereikt door Arcam, een coördinatiecentrum voor architectuur, stedenbouw en landschapsarchitectuur in Amsterdam. Bij de winnaars horen onder meer de architecten van de vier torens in Osdorp (2010), Het Noorderparkbad (2016) De IJhal en de Noord/Zuidlijn (beide in 2019).

Naast het Namenmonument en de basisschool waren onder meer de drie woontorens van The Valley (Zuidas), de getransformeerde wijnsilo's van de Harbourclub (Cruquiuseiland) en de houten woontoren Stories (Buiksloterham) voor de prijs genomineerd.