In ivf-klinieken wordt met strakke protocollen, regelgeving en toezicht gewerkt. Toch werd niet voorkomen dat mogelijk zestien vrouwen een embryo kregen teruggeplaatst met een bacterie die hersenvliesontsteking kan veroorzaken. Een medisch specialist legt aan NH Nieuws uit hoe dit kon gebeuren.

Afgelopen week ontdekte het VUmc dat er embryo's besmet zijn met de bacterie Sphingomonas koreensis, die mogelijk hersenvliesontsteking kan veroorzaken. Dit werd duidelijk na een standaardcontrole van de kweekschaaltjes met embryo's. Het gaat om in totaal 31 vrouwen van wie de embryo's mogelijk in aanraking zijn geweest met deze bacterie. Bij zestien van de vrouwen is de embryo ook daadwerkelijk teruggeplaatst en van de overige vrouwen zijn de embryo's ingevroren.

De zaak kwam aan het licht nadat Maria* daags na haar behandeling hoorde dat er iets was fout gegaan. Zij maakt zich zorgen over de gevolgen voor de ontwikkeling van haar (ongeboren) kind. Maria sprak met de medewerkers van het ivf-centrum die haar vertelden dat ze zelf ook behoorlijk van slag waren. "Ze zeiden dat dit nog nooit was voorgekomen. Iedereen vraagt zich af: 'waar is het misgegaan?'"

'Vervelende beestjes'

Maar hoe kan het dat een embryo besmet raakt? In de meeste kweken wordt er volgens Dr. Math Pieters, hoofd Voortplantingslaboratorium UMCU en voorzitter van vereniging voor klinische embryologie (KLEM), antibiotica toegevoegd. "We leven namelijk in een grote wereld met veel bacteriën in de lucht en de antibiotica zijn toegevoegd om die groei van bacteriën bij het kweken van embryo's tegen te gaan. Dit gaat meestal goed, maar soms is er een 'vervelend beestje' dat ongevoelig is voor antibioticum", legt hij uit. Deze bacterie kan bijvoorbeeld door gebruikte materialen (verbruiksgoederen), instrumenten of personeel in het ziekenhuis in het laboratorium komen.

Het is nooit de bedoeling volgens Pieters. "Het komt er soms gewoon in, ondanks de antibiotica. In sommige laboratoria worden verschillende embryo's van een patiënt of patiëntenpaar bij elkaar gekweekt, want dat gedijt beter. Als je dan een infectie hebt in een kweekdruppel, dan is alles meteen besmet. Dat is een potentieel risico."

Onderzoek

Om erachter te komen wat er exact gebeurd is gaat het VUmc onderzoeken waar de besmetting vandaan komt. Volgens het persbericht van het ziekenhuis kan de bacterie bij gezonde mensen weinig kwaad en ook zijn er geen aanwijzingen dat de bacterie invloed heeft op de embryonale ontwikkeling. Wel zal het VUmc de gezondheid van de betrokken vrouwen en het verloop van hun zwangerschap nauwlettend in de gaten te houden.

Het VUmc heeft alle ivf-gerelateerde behandelingen voor een à twee weken hebben opgeschort, totdat duidelijk wordt waar de besmetting vandaan is gekomen.

*Dit is een gefingeerde naam. De echte naam is bekend bij de redactie.