Terugblik: Dit was 2017 in Amsterdam

Het was een bewogen jaar voor Amsterdam, met onder andere het overlijden van Eberhard van der Laan en het auto-ongeluk bij het Stationsplein, waarbij acht mensen gewond raakten. Een terugblik op een aantal nieuwsfeiten van 2017. 

Het afscheid van Eberhard van der Laan aan de stad en zijn dood, die kort hierop volgde, is een van de kenmerkendste gebeurtenissen van het afgelopen jaar. 

Op 18 september maakt de Amsterdamse burgemeester, die onder inwoners zeer geliefd is vanwege zijn menselijkheid en daadkrachtige optredens, bekend zijn taken neer te leggen. Van der Laan, die leed aan uitgezaaide longkanker, had te horen gekregen dat hij was uitbehandeld. 

Wat volgt is een serie van eerbetonen van de Amsterdammers aan hun burgemeester. Zo geven honderden mensen bij de ambtswoning een applaus en maken inwoners een filmpje waarin ze een belofte doen over de stad.

Van der Laan overlijdt donderdag 5 oktober op 62-jarige leeftijd aan de gevolgen van de uitgezaaide longkanker. Hij was sinds 2010 burgemeester van de stad. Op 14 oktober is Van der Laan in besloten kring begraven. 

Eberhard van der Laan (1955-2017)

De burgemeester van Amsterdam Eberhard van der Laan is op 5 oktober op 62-jarige leeftijd overleden. © ANP
De stadsbestuurder was al geruime tijd ziek. © ANP
14 november 2008: Van der Laan werd tussentijds minister van Wonen, Wijken en Integratie als opvolger van Ella Vogelaar. © Hollandse Hoogte
15 april 2011: Tijdens de grote misbruikzaak van Robert M. werd Van der Laan zeer gewaardeerd door zijn betrokkenheid en steun aan ouders. © ANP
30 april 2013: Van der Laan begeleidt de pas ingehuldigde Koning en Koningin op de dag van Troonswisseling. © ANP
4 februari 2014: De burgemeester van Amsterdam ontvangt de Machiavelliprijs omdat hij volgens de commissie 'het toonbeeld is van helderheid en duidelijkheid in een bestuurlijke wereld waarin menigeen vlucht in verhullend taalgebruik'. © ANP
14 november 2014: Van der Laan ontvangt de roetveegpiet bij zijn ambtswoning aan de Herengracht. © ANP
5 mei 2013: Van der Laan met Edgar Koning op de tribune tijdens de wedstrijd Ajax - Willem II. © Hollandse Hoogte
24 maart 2014: Mark Rutte, Wim Pijbes en Van der Laan bij het bezoek van president Obama in het Rijksmuseum. © ANP
26 februari 2015: De burgemeester bezoekt het Maagdenhuis in Amsterdam nadat studenten die hadden bezet na onvrede over het democratisch gehalte van de universiteit. © ANP
15 december 2016: Van der Laan ontmoet Amsterdamse dak- en thuislozen tijdens een gratis ontbijt bij Café Amstelhoeck. © ANP
11 oktober 2016: Eberhard van der Laan met Koning Willem-Alexander in de metro tijdens een werkbezoek in Amsterdam Zuidoost. © ANP
6 augustus 2016: De burgemeester van Amsterdam op de boot tijdens de Canal Parade van de Gay Pride in Amsterdam. © ANP
9 mei 2017: Van der Laan bij de onthulling van de muurschildering van Johan Cruijff in Betondorp. © ANP
30 juli 2017: Belangstellenden kijken in het Scheepvaartmuseum naar de uitzending van Zomergasten met Van der Laan. © ANP
8 september 2017: Van der Laan begeleidt Willem-Alexander tijdens een werkbezoek aan de Jordaan. © ANP
14 september 2017: Van der Laan tijdens een debat met de Amsterdamse gemeenteraad over de situatie rond de ontslagen programmamanager Saadia A.-T.. © ANP
20 september 2017: Amsterdammers verzamelen zich voor de ambtswoning van de burgemeester om hem te bedanken voor zijn inzet voor de stad. © ANP
Op deze dag applaudisseren zo'n duizend Amsterdammers voor de burgemeester. © ANP

Stroomstoring

Een groot deel van Amsterdam wordt in de vroege ochtend van 17 januari getroffen door een grote stroomstoring. Het openbaar vervoer raakt flink ontregeld en de meldkamer is overbelast: meer dan duizend mensen belden tussen 4.30 en 5.30 uur met het noodnummer, terwijl het gemiddelde normaal rond de honderd meldingen ligt.

Tijdens de stroomstoring kwamen drie mensen om het leven, waaronder een 83-jarige vrouw die afhankelijk was van zuurstofvoorziening. Uit het rapport van de Veiligheidsregio blijkt echter dat de vrouw niet om het leven kwam doordat haar zuurstofapparaat zou zijn uitgevallen.

Uit extern onderzoek blijkt dat de storing is veroorzaakt door een ontwerpfout op het hoogspanningsstation aan de Hemweg.

Stationsplein

Op zaterdagavond 10 juni rijdt een 45-jarige Amsterdammer in op voetgangers bij het Stationsplein. Acht mensen raken hierdoor gewond. 

Hoewel al snel het sentiment heerst dat de man het met opzet heeft gedaan, blijkt uit politieonderzoek dat de Amsterdammer onwel is geworden. De 45-jarige bestuurder is diabetespatiënt: een te lage bloedsuikerspiegel heeft voor het ongeluk gezorgd. 

Toerisme en woningmarkt

Het is druk in de stad. De gemeente probeert het toerisme aan banden te leggen door de zogeheten Nutella-winkels in de binnenstad in de ban te doen en door een meldplicht in te stellen voor Amsterdammers die hun woning verhuren. Verhuursites als Airbnb krijgen strengere regels opgelegd. 

''We hebben hier een woningtekort, de wachtrijen zijn gigantisch en de woningprijzen lopen alleen maar op. Ik wil voorkomen dat onze woningen worden weggekaapt en mensen er heel veel geld mee verdienen", zegt wethouder Laurens Ivens hierover.

Om het groeiende aantal inwoners te kunnen opvangen, worden de komende jaren talloze huizen bijgebouwd. Zo geeft de gemeente in november groen licht voor de ontwikkeling van Haven-Stad, een nieuw stadsdeel in Amsterdam, waar 40.000 tot 70.000 woningen gebouwd gaan worden.

Ajax

Op sportgebied wordt het jaar in Amsterdam gemarkeerd door diepe dalen, maar ook door hoogtepunten. Op 24 mei speelt Ajax na 21 jaar de finale van de Europa League. Hoewel de Amsterdamse ploeg met 2-0 verliest van Manchester United, kan teruggekeken worden op een mooi seizoen met onder andere een legendarische overwinning tegen Olympique Lyon. 

Een dieptepunt dit jaar is het ineenzakken van de Ajax-middenvelder Abdelhak Nouri. De 20-jarige jeugdinternational wordt tijdens een oefenwedstrijd tegen Werder Bremen onwel door hartritmestoornissen.

Hij wordt gereanimeerd, maar vijf dagen later volgt het nieuws dat Nouri ernstige en blijvende hersenschade heeft. De kans op herstel is nihil. 

Erfpacht

In juni van dit jaar is de nieuwe erfpachtregeling ingevoerd, waardoor inwoners van de stad eeuwigdurende erfpacht kunnen afkopen of in een jaarlijkse canon betalen. Het nieuwe systeem stuit op veel kritiek, omdat veel inwoners schrikken van de kosten die zij moeten betalen. 

Na veel protest en een inspraakperiode, paste de verantwoordelijk wethouder Eric van der Burg de plannen aan, met onder andere een hogere overstappremie en langere bedenktijd. Sommige huizenbezitters ging dit echter niet ver genoeg, waardoor Stichting Erfpachter Belang Amsterdam een referendum wilde organiseren. 

In een kort geding wordt deze vordering echter afgewezen: de gemeente hoeft geen referendum te organiseren.

Brug over het IJ

De Amsterdamse gemeenteraad stemt in juli definitief in met de bouw van de zogeheten Javafietsbrug, nadat de plannen hiertoe eerder al bekend waren gemaakt. Het snel groeiende Amsterdam-Noord krijgt daardoor een betere verbinding met de rest van de stad. De aanleg van de brug zou in 2020 moeten beginnen en zo'n 210 miljoen euro kosten. 

Ook wordt gesproken over de bouw van een tweede brug, die in West moet komen te liggen ter hoogte van het Stenen Hoofd.

Sabrina Oosterbeek

Wat begon met de verdwijning van de 30-jarige Oosterbeek in maart van dit jaar, eindigde in een verdenking van betrokkenheid bij de dood van drie vrouwen in Amsterdam. Sjonny W., die als een van de laatste personen contact had met Oosterbeek, wordt door het Openbaar Ministerie ook gekoppeld aan de dood van Monique Roossien (2003) en Mirela Mos (2004). 

Zo is het DNA van W. aangetroffen op de vuilniszakken waarin het in stukken gesneden lichaam van Mos is teruggevonden. Bloedsporen van Roossien zijn op hun beurt gevonden in de auto van Mos. Volgens justitie is W. de enige link tussen de vrouwen. 

De politie vreest dat Oosterbeek niet meer in leven is. Haar lichaam is tot dusver niet gevonden. Het voorarrest van W. is in december met drie maanden verlengd, het onderzoek loopt nog. 

Liquidatieproces Passage

Een andere rechtszaak die de aandacht op zich weet te vestigen, is het liquidatieproces Passage. Het is de tot nu toe langstlopende rechtszaak in Nederland, die draait om zeven onderwereldmoorden en voorbereidingen van liquidaties tussen 1993 en 2006. Liefst tien jaar duurt het voordat verschillende verdachten door het hof in Amsterdam tot levenslang worden veroordeeld.

Onder de veroordeelden bevinden zich grote namen in de onderwereld als Dino Soerel, maar ook Jesse R.. Soerel zou opdracht hebben gegeven voor verschillende moorden en in contact hebben gestaan met Willem Holleeder. Die stond in dit proces niet terecht. R. wordt veroordeeld omdat hij als schutter en in een ondersteunende rol betrokken is bij alle zeven liquidaties. 

De zaak is ook uniek door de verklaringen van twee kroongetuigen in de personen van Fred Ros en Peter la Serpe. Ros wordt bekend als 'moordmakelaar' die tegen betaling liquidaties regelt. La Serpe schiet in 2005 Kees Houtman dood. Een moord die onderdeel is van het Passageproces.

In ruil voor hun verklaringen krijgen deze criminelen strafvermindering en worden ze veroordeeld tot de helft van hun eerdere straffen. Omdat een deel van de verdachten in cassatie gaat, is er nog geen definitieve uitspraak.

Lees meer over:
Tip de redactie