Kan de deelfiets toch een geslaagd concept worden in Amsterdam?

De gemeente Amsterdam gaf dinsdag te kennen alle onbeheerde deelfietsen in de stad te verwijderen als maatregel tegen de 'wildgroei' in de stad. Heeft het concept, waarbij de fietsen overal gestald en weer gehuurd kunnen worden, eigenlijk wel kans van slagen in zo'n grote stad? 

Ja, is de conclusie van de Fietsersbond, die zich positief uitspreekt over de gebruiksvriendelijkheid van de deelfiets. Gebruikers kunnen via een app de fietsen, die overal in de stad te vinden zijn, huren en zelf ook weer op een willekeurige plek achterlaten. "Maar dit werkt alleen als het goed gereguleerd wordt vanuit de gemeente". 

En daar lijkt het op dit moment mis te gaan in Amsterdam: het besluit tot het verwijderen van de duizenden zwervende deelfietsen komt na een maandenlange periode van overlast, vooral in de wijken Centrum en West. Hier overbevolken de deelfietsen de stallingen van de bewoners. 

"Het is niet erg dat er deelfietsen in de stallingen geparkeerd staan, maar ze mogen niet vanuit de openbare ruimte aangeboden worden", legt  bestuursvoorlichter Marten Grupstra uit.

Want hoewel in de Algemene Plaatselijke Verordening staat dat het aanbieden van diensten langs de weg verboden is, werd dit niet actief nageleefd voor de deelfietsbedrijven. Het gevolg is dat Amsterdam en zijn bewoners het nu zat zijn dat de openbare ruimte als een grote deelfietsstalling wordt gebruikt. 

Maatregelen

Had de gemeente eerder beleid moeten vaststellen voor het aanbieden van deelfietsen? "Dat is lastig. Het duurt lang om een beleid te maken, omdat goede afwegingen genomen moeten worden", zegt Grupstra. Ook wijst hij erop dat het redelijk nieuwe fenomeen van de deelfiets 'ineens heel erg snel groeide in populariteit'.

Toen de Amsterdamse markt, onder andere door het gebrek aan duidelijke handhaving, lucratief bleek voor (internationale) aanbieders, groeide het aantal deelfietsbedrijven in de stad. "Dit hebben we nu een halt toegeroepen door de deelfietsen die worden aangeboden vanuit de openbare ruimte te verwijderen", aldus Grupstra. 

Uitgifteplek

Dat beleid gaat er nu alsnog komen, want de verwijdering van de deelfietsen is slechts bedoeld als signaal. "Hoe we dit vormgeven, moet nog worden onderzocht. Maar je kunt bijvoorbeeld denken aan een 'vaste uitgifteplek' voor deelfietsbedrijven", zegt Grupstra.

Dit wordt bijvoorbeeld in Parijs al succesvol gedaan: tien jaar geleden werden in de stad ongeveer 1.800 vaste uitgiftepunten voor de deelfietsen geplaatst. Hier rijden zo'n twintigduizend deelfietsen rond. 

De Fietsersbond ziet op zijn beurt ook mogelijkheden in het GPS-systeem waarmee de fietsen zijn uitgerust. "Hierdoor weet je waar ze staan. Op deze manier zou de gemeente ook kunnen reguleren."

Flickbike

De gemeente start eerst met een marktverkenning, waaruit moet blijken wat de deelfiets Amsterdam te bieden heeft en hoe het concept vormgegeven moet worden. Parallel hieraan is Amsterdam in gesprek met een aantal deelfietsaanbieders in de stad. 

Een aantal van de aanbieders neemt op dit moment zelf al proactief maatregelen tegen de wildgroei. Zo hanteert Flickbike een maximum van twee deelfietsen per rek. Staan er meer, stapt een medewerker in een busje om de fietsen te verplaatsen. 

Positief

Hoewel het signaal van de gemeente in de eerste instantie anders doet vermoeden, blijft het postief over de deelfiets. "We zien veel mogelijkheden. Het doel van het concept is dat het aantal fietsen in de stad vermindert. Dat is nu alleen nog niet het geval."

Ook de Fietsersbond is te spreken over de rijzende populariteit. "Meer mensen kunnen zo de auto laten staan. In Nederland komt het pas net op, maar het is een goede ontwikkeling."

Andere steden

Hoewel Amsterdam de eerste Nederlandse stad is die maatregelen aankondigt, lijkt de deelfiets in Rotterdam ook overlast te veroorzaken. De gebiedscommissie van Rotterdam Centrum liet dinsdag weten dat het een 'overdaad aan ingenomen plekken door de deelfietsen ziet'. "Als de ondernemer niet snel een oplossing bedenkt, zal Rotterdam dat moeten doen", aldus de commissie. 

In andere steden lijkt vooral voorzichtig geëxperimenteerd te worden met de deelfietsen. Zo bestaan in Utrecht de campusbikes op de Uithof en is er een uitgiftepunt voor leenfietsen bij bedrijventerrein Lage Weide.

"We volgen de ontwikkelingen in Amsterdam met interesse", zegt gemeentewoordvoerder Matthijs Keuning. "Vooralsnog hebben we geen andere deelfietsbedrijven hier in de stad, maar dit zou elk moment kunnen veranderen. We zijn daarom al wel aan het kijken voor een beleid."

Pilot

Ook Groningen heeft nog geen andere deelfietsbedrijven, maar is tot september wel bezig met een pilot op dit gebied. "Twintig deelfietsen worden op dit moment getest. We zijn echt nog aan het kijken wat werkt", vertelt gemeentewoordvoerder Diny Pestman. 

"Bang voor wildgroei zijn we niet. De aanbieders in Amsterdam werken nog los van de gemeente, hier is het een samenwerking."

Lees meer over:
Tip de redactie