Bij de commissie Algemene Zaken werd donderdag uitgebreid stilgestaan bij de situatie bij de brandweer. Vorige maand werd in een vernietigend rapport uitgehaald over de slechte bedrijfscultuur bij de Amsterdamse brandweer.

Afspraken die de burgemeester in 2011 met de brandweer maakte om meer woningen te controleren op brandveiligheid, een overgang naar ploegendiensten en de omvorming naar "een moderne en flexibele brandweer" zijn volgens de burgemeester niet nagekomen of mislukt.

In sommige gevallen zouden afspraken zelfs opzettelijk niet zijn nagekomen. Discriminatie binnen de brandweer zou "aan de orde van de dag" zijn, er zou een 'wittemannencultuur' heersen en leidinggevenden grepen niet in. 

Discriminatie

Brandweercommandant Leen Schaap vertelde donderdagmiddag uitgebreid over discriminatie en pestgedrag bij de brandweer. Ook vertelde hij hoe hij als nieuwe commandant bepaald niet welkom was.

"De indruk zou kunnen ontstaan dat de brandweer een groot discriminerend witte-mannenbolwerk is. Het is niet zo dat iedereen discrimineert bij de brandweer, maar dat er gediscrimineerd wordt is zeker het geval."

Ontvangst

Over zijn ontvangst als nieuwe commandant zei Schaap: "De eerste dag in een kazerne, ik zal de naam van de kazerne maar niet noemen, koos de club brandweermannen ervoor om mij niet te zien." 

Schaap noemde dit doodzwijgen als voorbeeld om de cultuur bij de brandweer te beschrijven. "Ik heb ook een brief gehad dat ik niet welkom was en dat mijn post toch niet zou worden gelezen."

Kinderachtig

Schaap noemde het gedrag van sommige brandweerlieden "te kinderachtig voor woorden". "Waar bemoeit de commandant zich mee", is de houding van sommigen als hij bijvoorbeeld over het gebruik van kazerneterrein als privé-opslagplaats. 

Leen Schaap is bij de brandweer racisme tegengekomen, maar ook andere vormen van grensoverschrijdend gedrag, zoals pesten. "Wellicht is het niet aan de orde van de dag, maar het komt veel voor." Inmiddels voelen mensen bij de brandweer zich sterk genoeg om hardop te zeggen dat er wat moet gebeuren, zei Schaap.

Rechtszaak

"In mei vorig jaar, nog voor mijn komst, is er een groep allochtone collega's met daarbij enkele blanke brandweermannen bijeengekomen. Het kan niet langer zo, zeiden ze."

Alleen, door de cultuur van intimidatie heeft de groep zich lang niet veilig gevoeld en is die ondergronds gebleven. Dat gesprek is nu los, zei Schaap. Brandweercommandant Leen Schaap kondigde in de raadzaal aan dat er vrijdag een rechtszaak is. Een brandweerman is geschorst en dat heeft te maken met racisme en discriminatie.

"Ik ben bang dat de voorbeelden die in de zaak aan de orde komen een impact zullen hebben."

Gevaar?

Dilan Yesilgoz-Zegerius van de VVD vroeg de burgemeester of door het gedoe de brandveiligheid in de stad in gevaar is.  "Ik zou nooit zeggen dat de brandveiligheid in gevaar is, want die repressieve taak waar men goed en was en is wordt gewoon goed uitgevoerd. Maar ik zou wel durven zeggen dat ze vanuit het oogpunt van preventieve brandveiligheid lang niet alles er uithalen wat er in zit", aldus Van der Laan donderdagmiddag.

Voor wat er nu moet gebeuren was Van der Laan duidelijk: "Wat we nu moeten doen is Leen Schaap volledige rugdekking geven en er voor zorgen dat de gemaakte afspraken alsnog uitgevoerd worden. Plus dat de cultuuraanpak." 

"Verder zal ik mijn best er voor doen om het niet te alten escaleren door bijvoorbeeld nu mijn vertrouwen uit te spreken dat het wel goed komt. Ik ben nog steeds over de vertraging en het niet nakomen van het uitvoeren van gemaakte afspraken, maar ik ben niet boos over de toekomst. Ik geloof dat we met deze brandweer uiteindelijk ook weer goed kersen kunnen eten."