DEN HAAG - Premier Jan Peter Balkenende wil de oppositiefracties in de Tweede Kamer nauw betrekken bij de uitwerking van het regeerakkoord.

In het debat over de regeringsverklaring donderdag riep hij hen op tot "constructieve dialoog". Ook beloofde hij dat de ministers bij het vormgeven van de belangrijkste pijlers van het beleid zullen overleggen met de betrokken Kamercommissies.

Eerder zegde het kabinet al toe zijn voornemens de komende maanden te bespreken met maatschappelijke organisaties, zoals vakbonden en werkgevers. Samenwerken is het sleutelbegrip van het regeerakkoord.

Trendbreuk

Balkenende kreeg voor zijn uitgestoken hand waardering van de oppositiepartijen, maar hij slaagde er niet in hun kritiek weg te nemen. SP en GroenLinks vinden het voorgenomen beleid te weinig een trendbreuk met de vorige kabinetten-Balkenende. Vooral de aanpak van het milieu- en het armoedeprobleem is volgens hen onvoldoende.

VVD, D66 en ook GroenLinks storen zich aan de betutteling waaraan het kabinet zich volgens hen schuldig maakt.

Potverteren

VVD-leider Mark Rutte verweet het kabinet dat het de financiële degelijkheid van de liberale minister van Financiën Gerrit Zalm loslaat door zich te baseren op een hogere economische groei. Balkenende wees deze beschuldiging van "potverteren" van de hand.

Ook de bewering van Rutte dat het kabinet de middeninkomens met lastenverzwaringen opzadelt, is volgens de premier voorbarig. Hij onderstreepte dat het kabinet zijn koopkrachtplannen nog moet uitwerken.

Abortus

Rutte en fractieleider Alexander Pechtold van D66 trokken hard van leer tegen de medisch-ethische paragraaf in het regeerakkoord.

Het kabinet wil onderzoeken of het recht op leven in de Grondwet opgenomen kan worden. Volgens Rutte is dat "ander Nederlands voor: geen abortus en euthanasie".

Ook het handhaven van het verbod op onderzoek met gekweekte stamcellen en het beschermen van ambtenaren met gewetensbezwaren tegen het sluiten van een homohuwelijk stuitte op scherpe kritiek bij de oppositie.

Debuut

De fractieleiders van de drie regeringsfracties, Pieter van Geel (CDA), Jacques Tichelaar (PvdA) en Arie Slob (ChristenUnie), maakten donderdag hun debuut. Vooral Tichelaar kreeg het zwaar te verduren. Fractieleider Jan Marijnissen van de SP verweet hem dat de PvdA er onder druk van haar coalitiepartners mee instemt dat er geen onderzoek komt naar de Nederlandse missie in Irak.

Tichelaar voerde aan dat de PvdA dit punt in de kabinetsformatie niet heeft weten binnen te slepen. "We hebben onze knopen geteld en ons verlies genomen." Marijnissen vindt dat "ongeloofwaardig". "Als dit geen breekpunt is, wat dan wel?" vroeg hij Tichelaar.