Nederland schendt mensenrechten zelden

STRAATSBURG - Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft in 2006 vrijwel alle klachten tegen Nederland verworpen. Van de 397 behandelde klachten misten 333 overduidelijk enige grond: dat is een hoger percentage dan gemiddeld voor de deelnemende landen, zo blijkt uit statistieken van het Hof.

Het Hof verwierp onder meer een klacht van de partij van Hilbrand Nawijn. Hij had voor de laatste verkiezingen geen kandidatenlijst ingeleverd voor kiesdistrict Tilburg, wegens diefstal. Nawijn mocht daardoor niet meedoen in het district. Het Hof vond dat geen schending van zijn mensenrechten. Evenmin was een Russische vrouw in haar rechten geschaad toen ze geen prijs had gewonnen in een Nederlandse loterij.

Vreemdelingenzaken

De helft van de direct afgewezen zaken betreffen vreemdelingenzaken. Wel zijn zeven vonnissen gewezen, onder meer over de verbanning door Nederland van een veroordeelde Turk. De man beriep zich vergeefs op zijn recht op een gezinsleven met zijn vrouw in Nederland.

Mogelijk buigt het Hof zich in 2007 over een hoger beroep van Nederland over het verbod om een Somaliër uit te zetten. De zaak zorgde in januari voor ophef, omdat een nieuwe lijn zou zijn ingezet. Dat het hoger beroep doorgaat is geenszins zeker. Het Hof heeft in 2006 slechts dertien van de 210 aanvragen voor hoger beroep toegelaten.

De Nederlandse rechter Egbert Myjer bij het Hof ziet geen echt nieuwe lijn: "Als je het arrest goed leest, zie je dat we bij alle dingen waarvan men zegt dat het nieuw is, verwijzen naar oude jurisprudentie, waarbij hooguit hier en daar sprake is van uitwerking."

Scooterdief

Zeker komt in 2007 de uitspraak in het hoger beroep over een klacht tegen de Amsterdamse politie. Agenten schoten in 1998 scooterdief Moravia R. dood, toen die een pistool zou hebben gericht op de politie. Volgens de nabestaanden was er geen onafhankelijk onderzoek naar de toedracht: de eerste vijftien uur was dat onderzoek namelijk in handen van de collega's van de agenten.

Het Hof heeft tegen andere landen ook enkele grote zaken op de rol. Een vrouw eist dat Frankrijk adoptie toestaat voor alleenstaande lesbiennes. Een Britse vrouw eist dat ze haar ingevroren embryo's mag gebruiken, ook al geeft haar ex de vereiste toestemming niet.

Een Zwitserse journalist meent dat vrijheid van meningsuiting ertoe moet leiden dat hij straffeloos staatsgeheimen mocht onthullen.

100.000 zaken

Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens ziet met lede ogen hoe de achterstand in het aantal rechtszaken met achthonderd per maand oploopt. Eind dit jaar liggen dan rond 100.000 zaken op de plank te wachten, waarschuwt de Nederlandse rechter Egbert Myjer bij het Hof in Straatsburg dinsdag.

"Het wordt alleen maar erger nu Rusland onlangs de mogelijkheid van efficiëntere procedures bij het Hof heeft geblokkeerd. Je zou bijna denken dat het land zo wil voorkomen dat het dan nog vaker veroordeeld wordt: een vijfde van de voorraad zaken betreft klachten tegen de Russische staat". Rusland vindt het Hof bovendien politiek bevooroordeeld na enkele vonnissen over schending van de mensenrechten in Tsjetsjenië.

Het Hof had gehoopt om na de efficiency-operatie veel zaken met minder rechters te kunnen behandelen. Ook zouden duidelijke herhalingszaken snel afgedaan worden. Rechter Egbert Myjer (59) hoopt dat diverse politieke missies Moskou alsnog overtuigen dat van een vooroordeel geen sprake is. "Elke maand dat de Russische goedkeuring uitblijft, loopt de achterstand op. De noodklok wordt al tijden geluid. Maar niet gehoord in Rusland."

Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens is de laatste instantie voor 800 miljoen mensen in 46 landen als het gaat om schendingen van mensenrechten, zoals vrijheid van meningsuiting of het recht op een gezin.

Extreme achterstand

Door de extreme achterstand overschrijdt de behandeltermijn van veel ingediende klachten al de normen die het Hof zelf oplegt aan deelnemende landen. Zonder Russische goedkeuring loopt bovendien op 1 november de zittingstermijn van twintig van de 46 huidige rechters af. Het inwerken van opvolgers vergt weer kostbare tijd van de overbelaste rechters.

Het Hof probeert ondertussen ook extra geld te werven bij enkele deelnemende landen die nu weinig bijdragen. Het Hof wil zo extra juristen aanstellen. "Als je alleen al kijkt naar het vertaalbudget van de Europese Unie van 1 miljard euro per jaar, werken wij bij het Hof wel erg goedkoop met onze begroting van amper 45 miljoen euro per jaar", redeneert Myjer. "Iedereen is het er over eens dat wij veel meer mensen nodig hebben, maar toch geven de lidstaten nog steeds onvoldoende extra geld.

Bij de achterstallige zaken lagen begin januari 544 klachten tegen Nederland. Hoewel Nederland al relatief veel betaalt, besloot minister Ernst Hirsch Ballin (Justitie) eerder deze maand om de bijdrage drie jaar lang met 50.000 euro te verhogen. Het extra geld is specifiek bedoeld voor een derde jurist op de afdeling voor klachten uit Nederland. "Ik ben erg blij dat justitie dit zo heeft toegezegd", aldus Myjer. "Nederland is een voorbeeld voor andere landen. Maar eigenlijk is het een schande dat je bij je eigen land moet schooien om op peil te blijven."

Tip de redactie