AMSTERDAM - Vrouwen lijken gevoeliger voor XTC dan mannen. De partydrug richt in de hersenen van vrouwelijke gebruikers meer schade aan dan in die van mannen. Dit schrijven onderzoekers van het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam in een artikel in het wetenschappelijke tijdschrift The Lancet dat vrijdag is verschenen.

Vrouwen die regelmatig XTC gebruiken, hebben minder serotonineproducerende cellen in de hersenen dan vrouwen die de drug nooit hebben geslikt. Bij mannen is er geen verschil tussen de hersenen van regelmatige gebruikers en niet-gebruikers.

Ook in de groep matige gebruikers zag onderzoeker L. Reneman verschil tussen mannen en vrouwen. Het aantal serotonineproducerende cellen in de visuele cortex (hersenschors, onder andere betrokken bij geheugenprocessen en visuele waarneming) bleef bij mannen met een matig XTC-gebruik op peil. Bij vrouwen was er een geringe afname van serotoninecellen in dit hersengebied.

Die vermindering zou blijvend kunnen zijn. Want bij ex-gebruiksters, die al meer dan een jaar geen XTC meer hadden geslikt, bleef het herstel van deze cellen in de visuele cortex achter bij dat in andere delen van de hersenschors.

Hormonaal effect?

Waarom vrouwen anders op XTC reageren, is niet bekend. Misschien is het een hormonaal effect, aldus de onderzoekers. Mogelijk hebben vrouwen meer serotoninecellen dan mannen en zijn zij dus ook gevoeliger voor beschadiging van het serotoninesysteem. Het kan ook zijn dat de verschillen zijn terug te voeren op andere patronen in drugsgebruik bij mannen en vrouwen. Of, en zo ja hoe, andere drugs XTC kunnen beïnvloeden, is niet bekend. Maar dat die effect hebben op de werking ervan lijkt niet onwaarschijnlijk.

MDMA, het werkzame bestanddeel van XTC, beïnvloedt de serotoninehuishouding. Serotonine is betrokken bij de regulatie van stemmingen en bij het geheugen, aandacht en concentratie. In eerste instantie zorgt de drug ervoor dat veel serotonine circuleert in het brein. Maar op termijn kan XTC de serotonineproducerende cel beschadigen en kan de aanvankelijke overvloed omslaan in een tekort.