EINDHOVEN - Europa heeft geen grondwet nodig, maar snel een nieuw, eenvoudiger verdrag dat bestaande verdragen aanvult. Zo moet gekeken worden naar criteria voor de uitbreiding van de Europese Unie.

Dat heeft premier Jan Peter Balkenende donderdag in Eindhoven gezegd op het Festival der Bestuurskunde.

De premier richtte zich in zijn toespraak in het Engels rechtstreeks tot voorzitter José Manuel Barroso van de Europese Commissie, die donderdag Nederland bezoekt. Deze stelde eerder deze week dat Nederland haast moet maken met het vinden van een oplossing voor de door de bevolking afgewezen grondwet.

Grondwet

Volgens Barroso had Balkenende verwachtingen gecreëerd toen hij samen met staatshoofden en regeringsleiders van 24 andere landen de tekst voor de Europese grondwet ondertekende.

Een half jaar later stemden de Nederlanders in een referendum tegen de tekst. Ook de Franse bevolking keurde de grondwet af. Achttien landen, goed voor ongeveer drie vijfde van de totale Europese bevolking, hebben de tekst wel geratificeerd.

Kristalhelder

Balkenende wees er donderdag op dat die afwijzing van de Nederlanders en Fransen kristalhelder was. In veel opzichten is en blijft het nationale primaat het belangrijkste. Hij pleit voor een steviger rol voor nationale parlementen. "Maar op andere terreinen is een Europese benadering effectiever", zei de premier.

"Zodra er een nieuwe regering is, kunnen we snel aan de slag", gaf hij aan. De premier zei een brede consensus in het land te willen bereiken over het soort Europa dat Nederland wil. Barroso sprak op zijn beurt zijn waardering uit voor de passages over de Europese Unie in het woensdag gepresenteerde regeerakkoord.

Brussel

Daaruit bleek dat de nieuwe coalitie de zeggenschap over zaken als pensioenen, sociale zekerheid, belastingen, onderwijs en gezondheidszorg niet aan Brussel wil overlaten. Maar zij wil ook meer samenwerking op het terrein van verbetering van de economie, de aanpak van milieuproblemen, het energiebeleid, asiel- en migratiebeleid en de bestrijding van terrorisme en criminaliteit.

Of de Nederlanders zich nog een keer mogen uitspreken over een nieuw verdrag willen de nieuwe coalitiepartners CDA, PvdA en CU laten afhangen van een advies van de Raad van State over de tekst.