PEKING/SEOUL/TOKIO - Noord-Korea heeft formeel het non-proliferatieverdrag (NPT), gericht tegen de verspreiding van kernwapens, opgezegd. Dit staat vrijdag in een melding van het staatspersbureau KCNA.

KCNA verwoordt een communiqué van het Noord-Koreaanse ministerie van Buitenlandse Zaken waarin wordt gesteld dat Noord-Korea zich niets van het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) hoeft aan te trekken.

Het land lijkt de spanningen met met name de VS ernstig te escaleren via deze opzegging. Pyongyang beklemtoont er echter bij dat het volstrekt niet van plan is kernwapens te maken maar kernenergie nodig heeft voor zijn energievoorziening.

Olie

Een functionaris van de Noord-Koreaanse ambassade in Peking heeft vrijdag snel laten weten dat Pyongyang zijn beslissing kan herzien, indien de VS olieleveringen aan Noord-Korea hervatten. Tien jaar geleden kondigde Noord-Korea ook al aan uit het NPT-verdrag (1968) te treden tijdens spanningen met de VS over de nuclaire projecten van het stalinistische Noord-Korea. Korte tijd later, in juni 1993, stelde het land evenwel dat die beslissing was bevroren en geen effect had.

De VS en Noord-Korea kwamen vervolgens tot een akkoord waarbij de Amerikanen olie gingen leveren om de Noord-Koreaanse kernenergie in te krimpen en deels te 'pacificeren', zodat Noord-Korea geen kernwapens zou kunnen maken.

Nucleaire bewapening

In oktober erkende volgens Washington de Noord-Koreanen dat hun land heimelijk gewoon was blijven doorwerken aan nucleaire bewapening. De verbolgen VS staakten de olieleveranties en Pyongyang riep dat ze daarom nu alle nucleaire zeilen weer moeten bijzetten. Dat kan volgens het regime in Pyongyang het beste zonder pottekijkers van de IAEA die enkel de Amerikaanse belangen zouden dienen.

Observatatieapparatuur van de IAEA werd op 22 december verwijderd bij de gesloten Yongbyon kerncentrale, die plutonium zou kunnen afleveren voor kernwapens. Eind december moesten de IAEA waarnemers vertrekken. De IAEA heeft maandag geëist dat ze moeten terugkeren. Dinsdag lieten de VS weten dat ze best met Noord-Korea willen praten over de crisis. Dat gebeurt inmiddels onofficieel in de Amerikaanse staat New Mexico.

Noord-Koreaanse diplomaten spreken er met Bill Richardson. Richardson was eerder Amerikaans ambassadeur bij de VN en hij bezocht als congreslid Noord-Korea een paar keer in de jaren negentig. Nu is hij gouverneur van New Mexico. Deze gesprekken zijn echter formeel geen dialoog tussen de regeringen van beide landen en ze worden ongetwijfeld al overschaduwd door de besluiten die vrijdag in Pyongyang bekend zijn gemaakt.