PARIJS - De VN-Veiligheidsraad draagt de meeste verantwoordelijkheid voor de val van de moslimenclave Srebrenica in juli 1995. Dat is de conclusie van het rapport van de Franse parlementaire onderzoekscommissie dat donderdag in Parijs is gepresenteerd. De Nederlandse generaal Nicolai, de rechterhand van de VN-opperbevelhebber, heeft grove inschattingsfouten gemaakt. Verder krijgt ook het Nederlandse VN-bataljon in Srebrenica kritiek.

De VN wilde neutraal blijven in een conflict waarin dat niet mogelijk was. Militairen ter plaatse kregen onduidelijke opdrachten en niet de juiste middelen die ze nodig hadden, aldus voorzitter Loncle van de commissie. Uiteindelijk stelde de VN de bescherming van de eigen troepen boven die van de bedreigde burgerbevolking.

Janvier en Nicolai hebben grote inschattingsfouten gemaakt door geen luchtsteun te geven aan de door Serviërs omsingelde kolonel Karremans van Dutchbat in Srebrenica, die daar bij herhaling om had gevraagd. Zij wilden met alle macht voorkomen dat er onder VN-troepen doden zouden vallen: de zogenoemde nuloptie. Toen de luchtsteun kwam, was die te zwak en te laat. Als vliegtuigen op tijd waren ingezet, was het drama dat circa 7000 moslimmannen en -jongens het leven kostte, waarschijnlijk voorkomen, aldus het rapport.

Kritiek heeft de Franse commissie ook op het Nederlandse bataljon van Karremans. Dat heeft geen enkel verzet geboden en heeft de bedreigde Bosniërs in Srebrenica zelfs verboden zich te verdedigen. Toen de Nederlanders zelf gijzelaar waren geworden, was het te laat. Maar ook toen heeft het nog veel te lang geduurd voordat melding werd gemaakt van massale moordpartijen.

VVD, CDA en PvdA hebben donderdag overwegend positief gereageerd op de uitkomsten van het Srebrenica-onderzoek van het Franse parlement. De conclusie dat Dutchbat meer weerstand had moeten bieden tegen de aanstormende Servische troepen in de moslimenclave, wordt echter niet gedeeld.

De woordvoerder van de drie fracties noemen het te prijzen dat het parlement een negatief oordeel heeft durven uitspreken over de Franse VN-opperbevelhebber, generaal Janvier. Dat toont onafhankelijk opereren en verdient respect, aldus het VVD-Tweede-Kamerlid Blaauw.

/DOSSIERJoegoslavië