CDA vindt plannen PvdA 'teleurstellend' en 'onwenselijk'

DEN HAAG - De opiniepeilingen voorspellen nu een grote kans op een kabinet van CDA en PvdA, maar die twee zijn dinsdag op een aantal belangrijke punten voor de komende jaren flink met elkaar in aanvaring gekomen.

CDA-premier Balkenende noemde de dinsdag gepresenteerde PvdA-plannen "zeer teleurstellend''. Volgens hem komt er in 2007 een begrotingstekort in de plannen van de PvdA en dat kan niet. In Zwolle zei hij dat het er niet makkelijker op wordt met de sociaal-democraten in een kabinet te stappen.

Absoluut onwenselijk

CDA-fractievoorzitter Verhagen riep eerder op de dag de PvdA op een 'draai' te maken, vooral als het gaat om de hervorming van de zorg, de hypotheekrenteaftrek en de integratie. Hij sprak over "absoluut onwenselijke'' standpunten.

Het CDA gaf meteen na de val van het kabinet aan een nieuw kabinet met de VVD te willen vormen. Nu de peilingen dat centrumrechtse kabinet vrijwel niet mogelijk maken, kijken de christen-democraten met meer interesse naar de PvdA-plannen.

Makkelijke babbel

Verhagen vindt dat PvdA-lijsttrekker Bos met oude, niet-werkende oplossingen komt om de huidige maatschappelijke problemen te lijf te gaan. "Hij heeft dan wel een makkelijkere babbel dan Melkert, maar hij is wel in het verleden blijven steken.'' Bos reageerde getergd op de kritiek. Hij zei het jammer te vinden dat er op de man wordt gespeeld. "Belangrijker is aan de kiezer te melden waar de inhoudelijke verschillen zitten.''

De standpunten van de twee liggen soms nog ver uiteen. Zo noemde CDA-lijsttrekker Balkenende dinsdag een plicht voor scholen om allochtone leerlingen te accepteren onbespreekbaar, terwijl PvdA-lijsttrekker Bos daar een voorstander van is.

PvdA en CDA verschillen vooral van mening over de vraag hoe de zorgsector de komende jaren moet functioneren. Het CDA wil zo snel mogelijk een hervorming van het zorgstelsel, waarin volgens de partij minder bureaucratie en meer concurrentie moet zijn. Alleen met een nieuw zorgstelsel is het wegwerken van de wachtlijsten mogelijk, aldus de christen-democraten.

Minder wachtenden

Met Bos is dat volgens het CDA nu niet mogelijk, omdat die onlangs heeft voorgesteld de herziening van het zorgstelsel voorlopig uit te stellen en het benodigde geld daarvoor anders te besteden. Bos wil ook naar een basisverzekering, maar hij vindt dat het nu te snel gaat. "Met steeds hogere ziektekostenpremies kiest het CDA voor een asociale manier om de wachtlijsten op te lossen. Zo wordt het aantal wachtenden alleen maar korter omdat steeds minder mensen het kunnen betalen.''

Zorg kost geld

Het CDA kondigde dinsdag aan de wachtlijsten voor patiënten met levensbedreigende ziekten binnen twee jaar weg te werken. Fractievoorzitter Verhagen maakte duidelijk dat betere zorg wat hem betreft ook kan leiden tot hogere kosten voor patiënten. Hij sloot niet uit dat de ziektekostenpremies daardoor verder zullen stijgen. Het CDA komt woensdag met de plannen.

Banenmachine

Dinsdag was het dus de beurt aan de PvdA. Zij wil 2 miljard euro opzij zetten om de sociale partners te bewegen tot loonmatiging in de komende vier jaar. De PvdA wil net als VVD, CDA en D66 dat de loonstijging in de volgende kabinetsperiode beperkt blijft tot het inflatieniveau, zodat de economie zich kan herstellen en de 'banenmachine' weer op gang komt.

OZB

De 2 miljard die de PvdA in de aanbieding heeft, haalt ze binnen door de stelselherziening in de gezondheidszorg uit te stellen. Daardoor kan een koopkrachtcompensatie voor de hogere ziektekostenpremies achterwege blijven. Verder willen de sociaal-democraten onder meer de voorgenomen afschaffing van de onroerendzaakbelasting schrappen.

De PvdA wil in totaal 6,9 miljard extra bezuinigen. Daarvan geeft ze de helft weer uit aan extra geld voor onder meer zorg, onderwijs en veiligheid, zodat per saldo 3,5 miljard beschikbaar komt voor sanering van de overheidsfinanciën. Volgens PvdA-lijsttrekker Bos ontstaat door die aanpak een financieringsoverschot van 0,3 procent in 2007. Het programma van zijn partij is goed voor 125.000 extra banen, aldus Bos.

Slecht rekenen

Behalve het CDA uitte ook de VVD felle kritiek op de PvdA-plannen. VVD-leider Zalm sprak van ,,miraculeus rekenwerk''. De liberale minister van Financiën Hoogervorst vindt dat de PvdA zich rijk rekent maar de burger arm maakt. Volgens hem bezuinigen de sociaal-democraten slechts 3,5 miljard euro en wordt er in 2007 helemaal geen begrotingsoverschot bereikt, maar een tekort van 0,7 procent.

SP

Ook de SP en D66 presenteerden dinsdag hun plannen voor de komende jaren. De SP wil zeven miljard euro bezuinigen en de belastingen met vijf miljard verhogen. Ook wil ze voor drie miljard aan door het huidige kabinet aangekondigde lastenverlichting terugdraaien. Op deze manier wil de partij ruimte maken voor extra investeringen van tien miljard en er voor zorgen dat het financieringstekort in 2007 weer is weggewerkt.

Weg verbreding

Bezuinigen wil de SP op onder meer Defensie (2,6 miljard), bestrijding van bureaucratie in de zorg (0,7 miljard), openbaar bestuur (0,9 miljard) en wegverbreding (0,75 miljard). Extra investeringen wil de SP doen in onder meer onderwijs (1,7 miljard), zorg (2 miljard), infrastructuur (0,8 miljard) en sociale zekerheid (2,45 miljard).

D66

D66 wil de komende kabinetsperiode bijna 2,5 miljard euro extra uittrekken voor verbetering van het onderwijs. D66 wil 625 miljoen euro extra in de aanleg van natuurgebieden en verbetering van het openbaar vervoer steken.

Tegenover de extra investeringen staan bezuinigingen van ruim 6,5 miljard euro. Langjarige loonmatiging moet ruim 2 miljard in het laatje brengen. De rest van het bedrag sprokkelt D66 bijeen door onder meer te snijden in de bureaucratie in de sociale zekerheid, het onderwijs en de zorg en het budget voor de aanleg van wegen.

Allochtonen

Uit een NIPO-peiling bleek dinsdag dat PvdA en SP de populairste politieke partijen zijn bij allochtone stemgerechtigde kiezers. Bijna eenderde (31 procent) van hen zou op dit moment op de PvdA stemmen en bijna 24 procent op de SP.

Tip de redactie