BRUSSEL - De Nederlandse politieke partijen zijn zeer verdeeld over de vraag hoe het verder moet met de Europese grondwet. Anders dan sommigen denken is het idee voor een grondwet allesbehalve dood. Nederland en Frankrijk hebben de tekst verworpen, maar ondertussen hebben achttien EU-landen wel ingestemd.

Staatssecretarissen van EU-landen bespreken daarom vanaf volgende week vrijdag in Madrid over de toekomst van de tekst. Daarna volgen besprekingen in Luxemburg en in maart brainstormen de regeringsleiders hierover in Berlijn.

VVD en ChristenUnie stellen voor de tekst in te korten, D66 wil die juist uitbreiden. PvdA en SP zelfs willen nieuwe onderhandelingen. "Het ontwerp is nu iets te liberaal. Bovendien kan de tekst eenvoudiger", vindt Max van den Berg, PvdA-leider in het Europees Parlement.

Intimideren

De Socialistische Partij vindt dat Nederland zich niet moet laten intimideren "door landen die geen referendum hebben gehouden", zegt Europarlementslid Erik Meijer. "In die landen had de bevolking ook grote bezwaren. De SP wil toe naar fundamentele wijzigingen van het ontwerp, met vooral minder liberalisering en defensie."

VVD-collega Jules Maaten wil voorlopig alleen het deel over de EU-instellingen en -procedures invoeren. "Het hoofdstuk over de grondrechten later wel", vindt hij.

ChristenUnie

De ChristenUnie, beoogd coalitiepartner, wil een beperkt verdrag om "enkele aanpassingen om de EU met 27 landen te laten functioneren en Kroatië over enkele jaren te kunnen toelaten", zei Europarlementslid Hans Blokland zaterdag. Ideeën zoals een EU-president ziet hij niet zitten.

Maar D66 vindt de beste oplossing als er de bestaande tekst wordt uitgebreid. "Er kan een toevoeging bij om mensen gerust te stellen dat Europa wel degelijk sociaal is", stelde Europarlementslid Sophie in 't Veld vorige week. Iets schrappen vindt ze ondenkbaar. "Het is al een light-verdrag, een minimumcompromis.

Ria Oomen, ervaren CDA-ster in het EU-parlement wil in elk geval verder praten over de grondwet. "Mijn oproep aan de nieuw coalitie is om geen minister te benoemen die roept dat de grondwet dood is."

Bot

Minister Ben Bot van Buitenlandse Zaken zei half november te verwachten dat er over zo'n twee jaar een nieuw verdrag zal komen.

Dat zal volgens de CDA-bewindsman geen nieuwe Europese grondwet zijn. Die blijft wat hem betreft "dood". Maar het nieuwe verdrag moet wel meer vetorechten schrappen om het EU-bestuur makkelijker te maken.

De Europese grondwet was in 2004 door de regeringsleiders van de EU voorgesteld. De nieuwe regels moeten Brussel effeciënter en democratischer maken. Daartoe moeten EU-landen vetorechten inleveren en komt er een Europese president. Brussel zou ook meer het buitenlands beleid en defensie gaan regelen van de EU.