NAIROBI - Oppositieleider Mwai Kibaki heeft de presidentsverkiezingen vrijdag in Kenia gewonnen. Zijn Nationale Regenboogcoalitie (NARC) heeft volgens de voorlopige uitslagen ook de absolute meerderheid behaald in het parlement.

Het is voor het eerst sinds de onafhankelijkheid in 1963 dat de KANU-partij niet meer de dienst uitmaakt in Kenia. President Daniel arap Moi was na 24 jaar in functie niet meer herkiesbaar. Hij riep het leger op de verkiezingsuitslag te respecteren. ,,Dat is democratie'', aldus de 78-jarige Moi.

In en rond de hoofdstad Nairobi vierden duizenden Kenianen de overwinning van de 71-jarige Kibaki. Die wil prioriteit geven aan de strijd tegen corruptie en verbetering van het onderwijs. Ook wil hij de kwakkelende economie nieuw leven inblazen. Meer dan de helft van de 31 miljoen Kenianen heeft momenteel minder dan 1 euro per dag te besteden.

Relatief eerlijk

De officiële verkiezingsuitslag wordt maandag pas bekendgemaakt, tijdens de beëdiging van Kibaki. Volgens niet-officiële uitslagen heeft die ongeveer 63 procent van de stemmen gekregen.
KANU-kandidaat Uhuru Kenyatta bleef steken op 30 procent. Het hoofd van de EU-waarnemersmissie, Anders Wijkman, noemde het relatief eerlijke verloop van de gang naar de stembus een voorbeeld voor de regio.

Twee keer eerder, bij de verkiezingen in 1992 en '97, lukte het Kibaki niet Moi van zijn troon te stoten. Kibaki, opgeleid tot econoom in Uganda en Londen, is een zeer ervaren politicus die zelf oorspronkelijk uit een KANU-nest komt. Hij is al sinds 1963 lid van het parlement en schreef mee aan de eerste grondwet van Kenia in het begin van de jaren zestig. Onder de eerste Keniaanse president Jomo Kenyatta, de vader van zijn huidige opponent, was Kibaki minister van Handel en Industrie en later van Financiën (1969-1982). Moi maakte hem ook vice-president (1978-1988).

Corruptie?

Toen Moi uiteindelijk het eenpartij-systeem in 1991 afschaffte, keerde Kibaki zich van KANU af, en richtte direct de Democratische Partij op. Hij wordt gezien als een eerlijke, onomkoopbare bestuurder, maar deskundigen merken op dat hij wel dertig jaar deel heeft uitgemaakt van een zeer corrupt regime. Het is daarom nog maar de vraag of hij zijn belofte om de corruptie te bestrijden kan waarmaken.

Twaalf partijen

Bovendien moet Kibaki, zelf afkomstig uit de grote Kikuyo-stam, in zijn Regenboogcoalitie twaalf partijen bij elkaar weten te houden. Hij zal de ego's van de partijleiders in toom moeten houden en er een eenheid van proberen te maken. De NARC heeft zich ontfermd over veel leden van KANU die het oneens waren met Moi's keuze voor Uhuru Kenyatta. Een van hen is Raila Odinga van de Luo-stam en mogelijk Kibaki's toekomstige premier. Kibaki's coalitie wil een nieuwe Grondwet die de macht van de president sterk inperkt ten gunste van een nieuwe post, die van premier.

Golfbaan

Critici verwachten weinig van de sociale politiek van Kibaki, die zelf een van de rijkste politici van Kenia is. Die vertegenwoordigt volgens hen de belangen van grote bedrijven en staat ver van de gewone man af. Daniël arap Moi liet zich veelvuldig filmen in de kerk. Keniaanse journalisten verwachten veel tijd door te gaan brengen op de golfbaan, waar Kibaki zich regelmatig aan zijn grote hobby wijdt.