AMSTERDAM - De afgelopen vijf jaar heeft de politie Amsterdam-Amstelland naar verhouding weinig geweld gebruikt. In de periode 2001-2005 heeft circa 60 procent van de agenten zijn werk kunnen doen zonder geweld te gebruiken.

Dit concludeert het onderzoeksrapport Hard en Zacht van de Vrije Universiteit Amsterdam. De studie, onder leiding van prof. Naeyé, bestrijkt het hele spectrum van geweldgebruik in de regio Amsterdam-Amstelland, door en tegen de politie, zoals gebruik van pepperspray, wapenstok, surveillancehond en dienstpistool.

Daar staat tegenover dat agenten meer klappen moesten incasseren dan tot nu toe werd aangenomen. In 2004 raakten bijvoorbeeld 252 politiemensen gewond, in tien gevallen ernstig. Dat betekent dat 6 procent van de agenten in dat jaar letsel opliep bij contacten met het publiek.

Wijkteams

In de onderzochte periode heeft het personeel van de wijkteams, de recherche en het arrestatieteam gemiddeld per jaar 39.790 personen aangehouden wegens een misdrijf. In 563 gevallen (1,4 procent) was het verzet zodanig dat geweld moest worden gebruikt.

Dit varieerde van duwen en trekken tot vuurwapengebruik. In 80 procent van de gevallen heeft het geweld geen letsel tot gevolg gehad. Het gebruik van geweld vindt in driekwart van de gevallen plaats bij aanhoudingen van één verdachte door één of twee agenten. Geweldgebruik tegen meerdere personen tegelijkertijd behoort tot de uitzonderingen.

Schot

In de periode 2001-2005 is in 24 situaties een gericht schot afgevuurd. Daarbij werden in totaal negen personen getroffen, waarvan drie dodelijk. Deze aantallen passen volgens het rapport bij het landelijk gemiddelde. In geen van de gevallen trof de schutter volgens de hoofdofficier van justitie of de rechtbank enige blaam.

In de meeste gevallen wordt geweldgebruik achteraf goedgekeurd. In de onderzoeksperiode is gemiddeld in twaalf gevallen per jaar het geweld door de leidinggevende afgekeurd. Daarvan hebben zes gevallen geleid tot een sanctie, zoals een disciplinaire straf of strafrechtelijke vervolging, of gegrondverklaring van een klacht.

Toets

Dit aantal (zes op 39.790 aanhoudingen) geeft aan dat het geweld in het algemeen de toets der kritiek kan doorstaan, aldus het rapport. De onderzoeksbevindingen zijn gebaseerd op 2815 geweldsvoorvallen, een enquête onder 1279 politieambtenaren en op de geweldsdossiers van het Bureau Interne Onderzoeken (thans Bureau Integriteit), het Amsterdamse arrondissementsparket, de rijksrecherche, de Commissie voor de Politieklachten en de nationale ombudsman.