DEN HAAG - De Tweede Kamer gaat een eigen onderzoek instellen naar de gang van zaken rond het gifschip Probo Koala, liet PvdA-Kamerlid Diederik Samsom woensdag weten.

De fracties nemen geen genoegen met een brief van verkeersminister Karla Peijs en staatssecretaris Pieter van Geel (Milieu). Zij schrijven dat het Openbaar Ministerie nog "enkele maanden" nodig heeft voor zijn onderzoek rondom het gifschip, dat kan leiden tot vervolgingen.

Die tijd is vooral nodig vanwege rechtshulpverzoeken die in het buitenland zijn gedaan. Verwacht wordt dat daarom het OM-onderzoek in het eerste kwartaal van 2007 afgerond kan worden. Pas daarna kan het kabinet zijn conclusies trekken. "Daar kunnen wij niet op wachten", vindt Samsom.

In augustus werd ruim vierhonderd ton giftig afval uit de Probo Koala in de havenstad Abidjan in Ivoorkust gedumpt. Tien Ivorianen kwamen daardoor om en duizenden gaan sindsdien gebukt onder gezondheidsklachten. Het gifschip had eerder de haven van Amsterdam aangedaan, maar eigenaar Trafigura vond verwerking daar te duur en voer door. Waarschijnlijk hebben verschillende instanties daarbij fouten gemaakt.

Geschokt

Een ruime meerderheid in de Kamer is 'geschokt' dat het gifschip de Amsterdamse haven überhaupt heeft kunnen verlaten en wil dat de onderste steen boven komt. De Kamer heeft de parlementsadvocaat gevraagd zich in de komende weken over de zaak te buigen.

In een eigen onderzoek van de gemeente Amsterdam wordt de schuld bij de rijksoverheid gelegd. Volgens de onderzoekers had de gemeente Amsterdam niet de bevoegdheid het schip tegen te houden. Nadat een gedeelte van het gif uit het schip was gepompt, werd het teruggepompt. Ook dat had nooit mogen gebeuren, stellen de onderzoekers. De verschillende inspecties zouden niet adequaat hebben gehandeld en de regelgeving zou te complex zijn. Zowel de Vrom-inspectie als de inspectie Verkeer en Waterstaat had het schip kunnen stilleggen als er duidelijker was gecommuniceerd, stellen de onderzoekers.

Hoorzitting

Samsom benadrukt dat het 'al lang genoeg' heeft geduurd. Naast de linkse partijen willen ook de VVD en het CDA dat er een groot onderzoek komt. "Ik sluit niet uit dat we na het onderzoek van de parlementsadvocaat een hoorzitting in de Kamer organiseren", zei Samson.

Woensdag werd ook duidelijk dat Nederland voorlopig geen geld beschikbaar stelt voor het schoonmaken van de met gif vervuilde plekken in Abidjan. Minister voor Ontwikkelingssamenwerking Agnes van Ardenne (CDA) wil bovendien duidelijkheid over wie verantwoordelijk is voor de vervuiling. De regering van het Oost-Afrikaanse land komt zeker vijftien miljoen euro tekort voor het schoonmaken van de grond.