Doodstraf voor Benghazi zes (video)

TRIPOLI - De Palestijnse arts en vijf Bulgaarse verpleegkundigen die in Libië terechtstonden, omdat zij ruim vierhonderd kinderen met hiv besmet bloed zouden hebben gegeven, hebben de doodstraf gekregen. Dat blijkt uit het dinsdag voorgelezen vonnis van een Libisch gerechtshof. Nabestaanden ontvingen het vonnis dinsdag met gejuich.

Bekijk video

Het hof onder leiding van rechter Mahmoud Haouissa nam de eis van het Openbaar Ministerie over. Eind jaren negentig van de vorige eeuw zouden de zes in totaal 426 kinderen in de havenstad Benghazi hebben besmet.

Ze zitten sinds maart 1999 vast en werden in mei 2004 ook al ter dood veroordeeld. Het Libische hooggerechtshof verwees dat vonnis in december 2005 naar de prullenbak. De ter dood veroordeelden waren vooral pionnen in diplomatiek getouwtrek.

Betrekkingen

Met name de economische betrekkingen tussen Libië van Mouammar Kadaffi en de Westerse wereld zou ertoe hebben geleid dat de zes al meer dan zeven jaar vast zitten.

Sinds maart 1999 worden de verdachten, een dokter en vijf verpleegkundigen, onder onmenselijke toestanden vastgehouden in het Noord-Afrikaanse land. Dokter Ashraf al-Hajuj en de verpleegkundigen Kristiyana Vatcheva, Nasya Nenova, Valentina Siropulo, Valya Chervenyashka en Snezhana Dimitrova werden ongewild het middelpunt in onderhandelingen over oliecontracten, wapens, vliegtuigen en diplomatieke betrekkingen.

Speculaties

Er wordt gespeculeerd over de mogelijkheid dat deze zaak door Libië wordt aangehaald om de Lockerbie-schuld te vereffenen. Bulgarije zou omgerekend precies hetzelfde bedrag moeten betalen als Tripoli aan de nabestaanden van de aanslag op Pan-Am Boeing in 1988.

Over de behandeling van de verdachten is uit verschillende hoeken kritisch gereageerd. Bekentenissen zouden zijn afgedwongen door marteling en de verdediging werd het werk onmogelijk gemaakt.

Bewijzen

De bewijzen van het Libische Openbaar Ministerie zijn discutabel en Westerse regeringen zouden de zes in de steek hebben gelaten uit strategische en economische overwegingen.

"We hopen nog steeds dat wijsheid zal overwinnen. Het hof heeft de rechten van de verdediging niet beschermd, het Libische bewijs is in diskrediet gebracht en de bekentenissen zijn afgedwongen door mentale, fysieke en seksuele martelingen", verklaarde de advocaat van de verdachten eerder deze week tegen de Britse krant The Guardian.

Rechtvaardig

Enkele beklaagden barstten in tranen uit na het horen van het vonnis. Nabestaanden van slachtoffertjes dansten en zongen op de stoep voor het gerechtshof in de hoofdstad Tripoli. Ze noemden het een "rechtvaardig vonnis". Familieleden van de besmette kinderen droegen portretten met zich mee. Veiligheidsfunctionarissen schoten in de lucht om de menigte op afstand van het gebouw te houden.

Advocaat Othman al-Bizanti, een van de verdedigers, werd voor het gerechtshof belaagd door familieleden. Raadslieden van de zes hebben meteen na het vonnis aangekondigd in beroep te gaan bij het Libisch hooggerechtshof. Internationaal is met afkeuring gereageerd op het vonnis.

De Bulgaarse Minister Ivailo Kalfin van Buitenlandse Zaken noemde de beslissing "zeer teleurstellend". Het Bulgaarse parlement riep dinsdag de internationale gemeenschap op het doodvonnis te verwerpen en Libië onder druk te zetten om de verpleegkundigen vrij te laten.

EU-commissaris van justitie Franco Frattini zei geschokt te zijn. "Het is een grote teleurstelling. Ik hoop ten stelligste dat de Libische autoriteiten deze beslissing zullen heroverwegen", aldus de politicus. Het oordeel vormt volgens hem een belemmering voor samenwerking met de EU. "Coöperatie met de EU moet gebaseerd zijn op fundamentele rechten."

Rapportage

De rapportage die uitwijst dat juist deze zes personen voor de dood van 426 kinderen hebben gezorgd, is op zijn best wankel te noemen. Internationale experts hebben de Libische rapporten, waarin zou staan hoe de zes te werk zijn gegaan, naar de prullenbak verwezen. De rapportage zou door "pseudo-experts" zijn geschreven en heeft geen enkele waarde, aldus vooraanstaande wetenschappers op het vlak van aids.

Libië-kenner George Joffe van de Britse universiteit Cambridge zei maandag dat de verpleegkundigen "waarschijnlijk schuldig worden bevonden en dat Kadaffie clementie zal verlenen, nadat er een overkomst is over compensatie. De grote verliezer zal de Palestijnse arts zijn. Hij zal worden vergeten." Zonder steun van Westerse mogendheden is zijn executie gemakkelijker.

Tip de redactie