LEIDEN - Het mogelijk weer opstarten van de kerncentrale van Yongbyon is eerst en vooral een vorm van blufpoker door Noord-Korea. Van een acute militaire dreiging is geen sprake, zegt Koen de Ceuster, universitair docent moderne Koreaanse geschiedenis aan de Universiteit Leiden.

"Natuurlijk zijn de acties van Pyongyang niet geruststellend, maar er is nog voldoende ruimte om tot onderhandelingen te komen en het probleem langs die weg op te lossen. Het bericht dat Noord-Korea snel een atoombom zou kunnen maken is overdreven. Als er al sprake is van een echte dreiging, dan duurt het zeker nog maanden voordat ze zover zijn", aldus De Ceuster.

Brandstofstaven

Noord-Korea kondigde op 12 december aan dat het zijn nucleaire programma, dat sinds 1994 als gevolg van een overeenkomst met de Verenigde Staten stil lag, ging reactiveren. Sindsdien hebben de autoriteiten de controlecamera's van het Internationaal Atoomenergie Agentschap verwijderd uit de centrale van Yongbyon. Eerste Kerstdag zijn de Noordkoreanen begonnen met het plaatsen van de eerste nieuwe brandstofstaven in de reactor. Washington is bang dat Pyongyang de centrale vooral zal gebruiken om plutonium te maken voor mogelijke kernwapens.

Reactor kan nog lang niet draaien

De Ceuster typeert de acties van Noord-Korea als "het jennen van de Verenigde Staten". "Het plaatsen van de brandstofstaven is provocerend, maar er moeten nog heel veel stappen worden genomen voordat de reactor weer kan gaan draaien." Overigens acht hij het wel mogelijk dat Noord-Korea de kennis en technische faciliteiten heeft om een atoombom te maken, dankzij contacten met Pakistan en vroeger de Sovjet Unie.

Onderhandelingstafel

Volgens de Leidse Korea-kenner wil Pyongyang echter in de eerste plaats Washington weer aan de onderhandelingstafel krijgen. "Noord-Korea is gefrustreerd over het feit dat er sinds de komst van Bush als Amerikaanse president geen schot zit in de dialoog met de Verenigde Staten. Sterker nog, Bush heeft Noord-Korea betiteld als onderdeel van de As van het Kwaad."

"Noord-Korea kan blufpoker lang volhouden"

In de onderhandelingen zou Noord-Korea, volgens De Ceuster, vooral uit zijn op diplomatieke erkenning en enige materiële hulp. "Dat kunnen ze goed gebruiken." Het communistische Noord-Korea is straatarm en officieel nog steeds in oorlog met de Westerse wereld. Overigens benadrukt De Ceuster dat Noord-Korea de blufpoker erg lang kan volhouden. "Ze zullen het tot op het bot spelen. Pyongyang kan erg koppig zijn."