DEN HAAG - De Commissie van Toezicht betreffende de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD) gaat mogelijk ook bekijken hoe de Nederlandse militairen verhoren afnemen bij gedetineerden in Afghanistan.

De commissie denkt na over een breed gedragen wens daartoe die de Tweede Kamer maandag overbracht aan de voorzitter van de commissie, Irene Michiels van Kessenich.

MIVD

De commissie gaat in ieder geval onderzoek doen naar de verhoren die leden van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst MIVD hebben afgenomen bij zeven gedetineerden in Irak eind 2003.

Daarbij zijn de regels overtreden en is mogelijk sprake van mishandeling of zelfs marteling. Dinsdag debatteert de Tweede Kamer over de kwestie met minister Henk Kamp van Defensie.

Tegenstellingen

Het onderzoek van de CTIVD naar Irak loopt naast dat van de onafhankelijke commissie onder leiding van oud-SGP-Kamerlid Koos van den Berg, die Kamp heeft ingesteld. Het verschil is onder meer dat de CTIVD getuigen onder ede mag horen.

Of dat echt gaat gebeuren, weet Michiels van Kessenich nog niet. Dat ligt eraan hoe het onderzoek loopt en of er tegengestelde uitspraken zijn.

Marteling

Van den Berg heeft die bevoegdheid niet en zal naast de MIVD-praktijken ook bekijken hoe destijds met de informatie over de overtredingen is omgesprongen binnen Defensie, de Koninklijke Marechaussee en het Openbaar Ministerie.

Het OM zag destijds geen strafbare feiten in de omstreden gedragingen. Kamp was vorige maand niet op de hoogte van deze uitkomst toen de berichten over martelingen in de media verschenen.

In de Zuid-Afghaanse provincie Uruzgan hebben de Nederlandse troepen tot nu toe vijf echte gevangenen gemaakt. Zij werden korte tijd vastgehouden en verhoord en daarna overgedragen aan de Afghaanse autoriteiten. Het vijftal is inmiddels vrijgelaten zonder dat vervolging werd ingesteld.