Kamer keurt beleid Rita Verdonk af

DEN HAAG - Het kabinet gaat zich woensdag beraden over de motie van afkeuring die de Tweede Kamer in de nachtelijke uren tegen minister Rita Verdonk (Vreemdelingenzaken en Integratie) heeft aangenomen. Het is niet duidelijk of de VVD-bewindsvrouw opstapt. De PvdA en D66 verwachten dat wel.

Als dat gebeurt, zullen mogelijk alle VVD-bewindslieden vertrekken, zoals VVD-leider Mark Rutte had gedreigd. Na afloop van het debat wilde Rutte echter niet meer kwijt dan dat hij de reactie van het kabinet afwacht. Hij wees erop dat er een unieke staatsrechtelijke situatie is ontstaan die "buitengewoon zorgelijk" is.

Demissionair kabinet

Het is mogelijk dat het sinds de verkiezingen toch al demissionaire kabinet de handdoek in de ring gooit. Dat laatste is nooit eerder voorgekomen. Wel stapten ooit de ministers Ernst Hirsch Ballin (CDA) en Ed van Thijn (PvdA) uit een demissionair kabinet.

Verdonk

Eerder op de avond botste de linkse oppositie frontaal met Verdonk, omdat zij weigerde een tijdelijke schorsing van de uitzettingen te verlengen.

De PvdA had daartoe dinsdagavond in een spoeddebat een motie ingediend. Dat voorstel was een aanvulling op een motie van eind november waarin werd aangedrongen op een pardonregeling voor asielzoekers die voor april 2001 een asielaanvraag hadden ingediend en nog steeds in Nederland verblijven.

Links

Aanvankelijk reageerde de linkse oppositie, die sinds de verkiezingen eind november een nipte meerderheid heeft, mild op de weigering van Verdonk. PvdA, SP, GroenLinks, D66, ChristenUnie en de Partij voor de Dieren wezen erop dat Verdonk de nieuwe motie eerst nog zou bespreken in het kabinet. Dat is staatsrechtelijk gebruikelijk.

Uitzettingen

De vlam sloeg in de pan toen Verdonk aangaf dat zij direct na het debat de uitzettingen van de uitgeprocedeerden uit de genoemde groep ging hervatten. Dat zou ze ook doen als de nieuwe motie van de PvdA bij stemming zou worden aangenomen. Ze vindt dat ze de Vreemdelingenwet moet handhaven. Daarin werd ze gesteund door het CDA, VVD, PVV en de SGP.

De Kamer besloot daarop de stemming direct te houden en aansluitend een reactie te vragen van het kabinet. Toen premier Jan Peter Balkenende vlak na middernacht meldde dat het kabinet de motie niet zou uitvoeren, diende de PvdA een motie van afkeuring in. Die kreeg steun van de linkse meerderheid.

ChristenUnie

De steun van de ChristenUnie was daarbij cruciaal. Voor Tweede Kamerlid Tineke Huizinga van die fractie was het onverteerbaar dat Verdonk niet eens wilde toezeggen de uitzettingen zelfs niet voor 24 uur op te schorten. De ChristenUnie steunde in het afgelopen jaar al drie moties van afkeuring tegen de bewindsvrouw, maar die werden alle verworpen.

Het blijft ondertussen onduidelijk of de uitzettingen woensdag worden hervat. Normaal worden er wekelijks gemiddeld vijf uitgeprocedeerden uit de betrokken groep uitgezet.

Kamp en Van Ardenne

De ministers Henk Kamp (Defensie) en Agnes van Ardenne (Ontwikkelingssamenwerking) hebben een bezoek aan Afghanistan afgebroken. Zij keren woensdag terug vanwege de extra ministerraad over de motie van afkeuring. Dat heeft een woordvoerster van Van Ardenne woensdagmorgen vroeg laten weten.

Kabul

De twee bewindslieden begonnen dinsdag aan een meerdaags bezoek met op het programma onder meer een ontmoeting in Kabul met president Hamid Karzai en andere functionarissen.

Ook een overleg met gouverneur Abdul Hakim Munib van de provincie Uruzgan stond gepland. Het bezoek wordt voortgezet door andere officials, onder wie de Nederlandse ambassadeur in Kabul.

Tip de redactie