MIVD'ers gebruikten dwang bij verhoren in Irak

DEN HAAG - Twee medewerkers van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) hebben eind 2003 verklaard dat zij in Irak een Saoedische gevangene onder druk hebben gezet omdat hij leugens vertelde.

Zij gooiden tijdens het verhoor koud water over hem heen en lieten continu muziek (white noise) horen om informatie van hem los te krijgen.

Dat blijkt maandag uit documenten die NRC Handelsblad heeft gekregen van Defensie na een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (WOB).

Wakker

Tot nu toe was bekend dat het gebruik van water en geluid was bedoeld om gedetineerden tijdens nachtelijke verhoren wakker te houden en het onmogelijk te maken dat zij in het gehorige detentiecomplex onderling met elkaar spraken.

De verklaring van het tweetal staat in een memo dat bataljonscommandant Dick Swijgman op 27 oktober 2003 naar het crisiscentrum in Den Haag stuurde. Andere gegevens over onzorgvuldige handelingen door de MIVD betreffen geruchten, die hij probeerde na te trekken.

Grijs gebied

De commandant van het Nederlandse kamp bij As Samawah vond het gebruik van 'muziek' nog te rechtvaardigen. Water gooien over wegdoezelende gedetineerden, is volgens hem echter al in het grijze gebied "maar nog steeds vanuit de omstandigheden te billijken."

Swijgman schrijft verder dat hij wel benadrukt heeft dat de MIVD zich vooral goed aan de regels moet houden, om de Nederlandse krijgsmacht niet in diskrediet te brengen.

Nota

Toenmalig chef defensiestaf Luuk Kroon stuurde op 31 oktober op zijn beurt een nota naar minister Henk Kamp van Defensie, waarbij Swijgmans memo als bijlage was toegevoegd. Uit Den Haag kwam daarop de opdracht om de Koninklijke Marechaussee in te schakelen. Die deed onderzoek en meldde de bevindingen aan het Openbaar Ministerie in Den Haag. Het OM zag echter geen reden voor strafrechtelijke vervolging.

De woordvoerder van Kamp ontkende maandag dat de minister onlangs de Tweede Kamer verkeerd heeft ingelicht over het gebruik van water en geluid. Inmiddels doen twee commissies onderzoek naar de MIVD-verhoren in Irak en hoe met de melding daarover is omgesprongen binnen Defensie.

Tip de redactie