'Risico op aanslag met massavernietigingswapens groot'

DEN HAAG - De dreiging van een extremistische aanslag in Europa met massavernietigingswapens is groot. Dat heeft hoogleraar Rob de Wijk geconcludeerd na bestudering van ruim veertig verijdelde complotten. "De dreiging op dat gebied is verrassend hoog", zei hij woensdag in Den Haag bij de presentatie van het boek 'Doelwit Europa'.

Bij ongeveer een kwart van de mislukte complotten voor aanslagen speelden massavernietigingswapens een rol. "Dat vond ik echt opvallend. De aanhouder wint, dus uiteindelijk zal zo'n aanslag lukken", aldus De Wijk.

Ook de Europees coördinator van terrorismebestrijding Gijs de Vries zei dat het risico van aanslagen met onconventionele wapens zeker niet mag worden uitgevlakt.

Hoogleraar strategische studies en internationale betrekkingen De Wijk heeft samen met historicus Carla Relk de verijdelde complotten van eind 1994 tot en met dit jaar onderzocht. Een weerslag daarvan is te lezen in het boek 'Doelwit Europa'. Volgens de Wijk gaat het hier om het topje van de ijsberg.

Extremisten

De auteurs concluderen dat uitsluitend hard optreden tegen groepen waar extremisten tussen kunnen zitten weinig effect sorteert. "Daarmee geef je hele bevolkingsgroepen het gevoel dat ze in het verdomhoekje zitten. Terwijl je juist moet proberen ze naar je toe te trekken", aldus De Wijk. "Het gaat niet alleen om juridische vervolging, maar het is juist ook een politieke strijd."

Wetgeving

Volgens De Wijk is Nederland doorgeschoten in de juridische aanpak. "We hebben een hoos aan wetgeving over ons heen gekregen. Van bijvoorbeeld de identificatieplicht kun je je afvragen of die effectief is. En veel mensen klagen dat die willekeurig wordt toegepast."

Inlichtingendiensten

De hoogleraar ziet bij de aanpak van terrorisme een grote rol weggelegd voor inlichtingendiensten. Die moeten extremisten op de huid zitten en hun plannenmakerij zoveel mogelijk verstoren.

Terrorismebestrijder De Vries zei bij de boekpresentatie een tweeledige aanpak voor te staan. Volgens hem moet het de bestaande terroristengroeperingen zo moeilijk mogelijk worden gemaakt. Daarnaast moet via de politieke en ideologische weg worden voorkomen dat er straks een nieuwe generatie terroristen opstaat.

Paniek

Voor alle inwoners van Europa geldt volgens De Vries dat zij met beide benen op de grond moeten blijven staan. "Degenen die de aanslagen in Madrid en Londen hebben helpen inspireren, hoopten dat de aanslagen zouden leiden tot paniek, protest en een fundamentele koerswijziging. Dat is niet gebeurd en dat is een belangrijke tegenvaller voor terroristen. Democratieën blijken niet zo kwetsbaar."

Tip de redactie