SUVA/WELLINGTON - Het leger van Fiji heeft na weken zijn dreigementen waargemaakt en de macht overgenomen in de archipel in de zuidelijke Grote Oceaan. Comandant Voreqe Bainimarama liet tijdens een rechtstreeks uitgezonden rede op de televisie weten dat de regering van Fiji is ontslagen, omdat premier Laisenia Qarase weigerde af te treden.

Bekijk video

Militairen omsingelden eerder op de dag al het huis van de eerste minister en grendelden regeringsgebouwen af. Tussen premier Qarase en Bainimarama speelde al lange tijd een machtsstrijd.

Bainimarama verweet de regeringsleider dat hij de spanningen tussen de Melanesische meerderheid en de minderheid van etnische Indiërs vergrootte. Zo wilde hij dat de regering zou afzien van een voorgenomen amnestie voor de daders van een gijzelingscoup zes jaar geleden.

Corruptie

Ook is het leger de wijdverbreide corruptie een doorn in het oog. Verder zei Bainimarama dat Qarase pogingen had ondernomen hem als legerleider af te zetten.

De commandant zei dat er snel een interim-regering zal worden benoemd en verkiezingen volgen. De militaire leider bezwoer dat de machtsovername niet permanent zal zijn. Hij heeft de arts Jona Senilagakali aangesteld als waarnemend premier. Bainimarama zei dat het de bedoeling is president Ratu Josefa Iloilo alle presidentiële bevoegdheden snel terug te geven.

Verder waarschuwde de legerleider dat de komende dagen extra militairen toezicht op straat zullen houden. Hij riep de bevolking op zich niet geïntimideerd te voelen.

Chef

Politiechef Moses Driver zei voor de radio in Fiji dat hij niet van plan is om samen te werken met de militairen van Bainimarama. Hij noemde de staatsgreep in strijd met de wet en de grondwet.

Qarase had Nieuw-Zeeland en Australië gevraagd militairen te zenden om een staatsgreep te voorkomen. Beide landen wilden daar echter niets van weten en zeiden botweg nee, vertelde Qarase de Britse omroep BBC, terwijl militairen aan de poort van zijn woning stonden. De Australische premier John Howard zei dat hij niet wilde dat een schotenwisseling tussen militairen uit Australië en Fiji zou uitbreken.

Australië

De regeringen van Australië en Nieuw-Zeeland hebben de coup scherp veroordeeld. De Australische minister Alexander Downer van Buitenlandse Zaken zei voor de Australische nieuwszender ABC dat de staatsgreep gevolgen kan hebben voor de rol van militairen uit Fiji in vredesmissies van de Verenigde Naties. Verder liet Downer weten dat het leger is opgedragen bijstand te verlenen aan Australiërs die Fiji willen verlaten.

Het is de vierde coup in twintig jaar op Fiji, een archipel van ruim driehonderd vulkanische en koraaleilanden, circa 1700 kilometer ten noorden van Nieuw-Zeeland. De eilandengroep is in 1643 door de Nederlander Abel Tasman ontdekt. Fiji is een voormalige Britse kolonie en een van de meest ontwikkelde landen van de Pacific. De economie draait vooral op toerisme en landbouw.