DEN HAAG - Informateur Rein Jan Hoekstra verwacht enkele weken nodig te hebben voor een eerste ronde verkennende gesprekken. Dinsdag begint hij met de eerste gesprekken met de fractieleiders, zei Hoekstra maandag. Tot in de loop van donderdag komen alle fractievoorzitters langs.

Uitgangspunt is te zien of er een meerderheidskabinet gevormd kan worden. Hoekstra gaat tijdens zijn verkenning bekijken welke onderwerpen in een volgende ronde aan de orde moeten komen en hoe deze besproken moeten worden.

Hoekstra zei vooral op zoek te gaan naar de politieke wil bij de partijen om samen in een kabinet te gaan zitten. Ondanks de grote inhoudelijke verschillen tussen de grootste partij CDA en de grote winnaar van de verkiezingen SP, toonde Hoekstra zich optimistisch. Hij benadrukte dat fractieleiders een verantwoordelijkheid hebben na de verkiezingsuitslag.

Vrienden

Chemie tussen personen, in 2003 nog een belangrijke oorzaak van de breuk tussen CDA en PvdA, moet daarbij volgens de informateur ondergeschikt zijn aan de bereidheid samen te werken. "Je hoeft geen vrienden van elkaar te zijn." Internationale en nationale problemen maken het volgens hem noodzakelijk dat "je er als partijen gewoon uit moet kunnen komen".

Nieuwe verkiezingen vanwege een impasse in de kabinetsformatie, zoals zondag nog geopperd door VVD-vicepremier Gerrit Zalm, vindt de informateur geen reële optie. "Twee keer de Kamer ontbinden vanwege een politiek conflict is niet goed voor de werking van de democratie."

Compromis

De komende dagen moet tijdens de gesprekken met fractieleiders besloten worden welke vorm van onderhandelen tot het beste resultaat kan leiden. Daarbij kan volgens Hoekstra gesproken worden tot er een compromis is over een onderwerp, of onderwerpen kunnen uitgeruild worden, zodat elke partij zich kan profileren. Nadat donderdag de eerste ronde gesprekken afgerond zijn, gaat Hoekstra evalueren.