Langdurig applaus voor Balkenende in CDA-fractie

DEN HAAG - CDA-leider Jan Peter Balkenende heeft donderdag bij het begin van de fractievergadering van de christendemocraten een minutenlange ovatie gekregen. Het CDA verloor woensdag bij de Tweede Kamerverkiezingen weliswaar drie zetels, maar bleef veruit de grootste partij. De CDA-fractie is bijeen om zich te beraden over haar advies aan de koningin voor de kabinetsformatie.

Voor begin zei demissionair minister Joop Wijn van Economische Zaken dat het niet makkelijk zal worden te onderhandelen met de SP, de grote winnaar van woensdag. Toch zal het CDA de besprekingen met de SP niet alleen voor de vorm aangaan, aldus Wijn. Hij zei te hopen dat de kabinetsformatie niet te lang duurt, want dat is niet in belang van het land.

De demissionaire premier Balkenende zei na afloop van de vergadering dat hij wel mogelijkheden ziet om te komen tot de vorming van een nieuw kabinet, maar wil nog niet zeggen welke. Hij wil eerst advies uitbrengen aan de koningin. na de Tweede Kamerverkiezingen. Het CDA eindigde met 41 zetels als grootste partij.

Balkenende, die tot fractievoorzitter werd gekozen, reageerde terughoudend op een uitlating van ChristenUnie-leider André Rouvoet. Die ziet de verkiezingsuitslag als een signaal dat de kiezer een socialer beleid wil. Balkenende noemde dat voorbarig.

Naïef

De PvdA was niet goed voorbereid op de harde campagne van het CDA. Dit stelde voorzitter Michiel van Hulten op Radio 1. Van Hulten doelde met name op de harde campagne van CDA-fractievoorzitter Maxime Verhagen. "Daar zijn we misschien naïef in geweest."

Van Hulten zei dat de campagne van Verhagen geen niveau had. CDA-voorzitter Marja van Bijsterveldt noemde in hetzelfde gesprek het verwijt onzin. Van Hulten zei verder dat Wouter Bos de komende vier jaar de leider van de PvdA in de Tweede Kamer blijft. Van Hulten en Van Bijsterveldt spraken zich niet uit over een mogelijke coalitie.

Oppositie

De VVD gaat ervan uit dat ze vooralsnog niet wordt betrokken bij de kabinetsformatie. Ze maakt zich op voor de oppositie. Lijsttrekker Mark Rutte heeft dat gezegd na afloop van de eerste fractievergadering na de verkiezingen. De partij kreeg 22 zetels, zes minder dan de vorige keer.

Rutte werd zonder discussie tot fractieleider herkozen. Hij kondigde aan dat fractie en partijbestuur de komende maanden de verkiezingscampagne uitvoerig evalueren.

Koningin

De VVD-leider wilde niet zeggen wat hij de koningin zal adviseren over de kabinetsformatie. Hij liet het bij de constatering dat zijn partij daarin geen rol zal spelen gezien de verkiezingsuitslag. Toch sluit Rutte regeringsdeelname niet helemaal uit. "Als het nodig is, zullen we kijken of het kan."

Rutte is een 'tikje vermoeid' na de verkiezingen, maar zei zeer gemotiveerd te zijn de partij de komende tijd te blijven leiden.

Wilders

Geert Wilders van Partij voor de Vrijheid wil graag praten met CDA en VVD over een nieuw te vormen kabinet. Hij beseft dat het initiatief niet bij hem ligt om de gesprekken te openen, "maar wij zullen zeker bereid zijn om ze aan te gaan".

Wilders spreekt er de dag na de verkiezingen schande van dat grote partijen een 'cordon sanitaire' opwerpen tegen zijn partij. "Wij zijn van één naar negen zetels gegroeid. Dat is groter dan GroenLinks en de ChristenUnie. Dan moet je een partij serieus nemen en ermee durven praten, anders ben je geen knip voor de neus waard."

ChristenUnie

Het beleid moet socialer. Dat is volgens ChristenUnie-leider André Rouvoet het signaal dat de kiezers hebben gegeven. Het is daarom niet vanzelfsprekend bij de formatie van een nieuw kabinet te kijken naar voortzetting van het beleid van de afgelopen jaren.

"We moeten wel het goede behouden. Maar het moet socialer, christelijk socialer", zei Rouvoet voorafgaande aan fractieberaad. Dat begon met koffie en taart, om te vieren dat de ChristenUnie er drie zetels bij heeft gekregen in de Tweede Kamer. Dankzij die verdubbeling heeft de partij er nu zes.

Halsema

De GroenLinks-fractie vindt dat het CDA moet gaan praten met de PvdA en de SP over de vorming van een kabinet. "Het CDA is de grootste partij geworden en de SP is de grootste winnaar, dus dan ligt dat voor de hand", aldus partijleider Femke Halsema na afloop van de eerste fractievergadering.

Voor GroenLinks ziet Halsema vooralsnog geen rol weggelegd in de formatie. Mochten de gesprekken met de SP op niets uitlopen, dan komt de ChristenUnie in beeld als partner voor CDA en PvdA, aldus Halsema. De CU is een van de winnaars van de verkiezingen.

Volgens Halsema was de sfeer in de fractie donderdag rustig. GroenLinks verloor een zetel, maar in vergelijking met eerdere peilingen viel dat mee.

Kater

Marco Pastors, de lijsttrekker van EénNL is niet van plan de partij op te heffen. EénNL kreeg woensdag te weinig stemmen om in de Tweede Kamer zitting te nemen. "We blijven een slapende BV tot de volgende verkiezingen. Met de partij op zich gaat het goed. Schulden hebben we niet, dus opheffen is niet aan de orde", aldus Pastors.

De partijleider heeft nog steeds een flinke kater van de dramatische verkiezingsuitslag van woensdag. "We hebben de afgelopen vijf maanden keihard gewerkt. Wat er woensdag gebeurde, hadden we niet verwacht. Het was een zware klap", zei Pastors.

Rustig aan

Hij is niet van plan om de komende jaren energie te steken in provinciale statenverkiezingen of Europese verkiezingen. Pastors wil het even rustig aan doen. "Het was een heel druk jaar. Vorig jaar november werd ik als wethouder weggestuurd, daarna de raadsverkiezingen en vervolgens de Tweede Kamerverkiezingen."

Wat het raadslid van Leefbaar Rotterdam naast zijn raadslidmaatschap gaat doen, weet hij nog niet. Hij heeft samen met twee partners een adviesbureau. "Ik ben de afgelopen tijd veranderd en ik denk niet dat ik hetzelfde consultancywerk kan gaan doen ", aldus Pastors.

Dat maar ruim 5000 Rotterdammers op zijn partij hebben gestemd, vindt hij onbegrijpelijk en teleurstellend. Temeer omdat bij de raadsverkiezingen van maart Leefbaar Rotterdam (LR), waarvan hij toen de lijsttrekker was, 70.000 stemmen kreeg.

Tip de redactie