DEN HAAG - Defensie begrijpt waarom Nederlandse commando's in Afghanistan meer het gevecht met de Taliban willen opzoeken. Toch is er geen sprake van dat zij meer vrijheid daarin krijgen. "Wij snappen hun mechanisme wel, want ze zijn getraind om in te grijpen. Maar wij vinden dat vechten niets oplost en dat de missie bevolkingsgericht moet zijn en blijven om wederopbouw mogelijk te maken."

Dat zei een woordvoerder van Defensie naar aanleiding van de documentaire 09/11 Zulu, die maandagavond is uitgezonden. De 'special forces' benadrukken daarin meer te kunnen en willen doen om vijandige strijders in Uruzgan uit te schakelen. Tot hun frustratie mogen zij dat meestal niet. Alleen als zij zelf of de Afghaanse politie of troepen worden aangevallen, mogen ze terugvechten.

Sommige officieren denken dan ook dat de informatie die zij verzamelen en doorgeven over bepaalde lokaties en situaties wordt gefilterd door de "armleuning"-generaals in Den Haag. Zo wordt een rooskleuriger beeld geschetst waardoor de opbouw-missie politiek verkoopbaar zou worden.

Informatie

Commandant der strijdkrachten generaal Dick Berlijn ontkende deze bewering al. Zijn woordvoerder geeft aan dat alle informatie wel gebruikt wordt maar dat de leiding hiermee voorzichtig omspringt. "Informatie bestaat uit losse gegevens. Bij inlichtingen komt de informatie samen waardoor pas een bepaald beeld ontstaat van een situatie."

De bevelhebbers gebruiken volgens hem zelden enkelvoudige bronnen, omdat rekening wordt gehouden met een valstrik of andere bedoelingen. Volgens hem zijn er in Afghanistan veel stammen met allerlei belangen, waardoor de coalitietroepen uitgespeeld kunnen worden in de stammenstrijd. "De informatie is daarom niet altijd betrouwbaar. Degene die de gegevens doorgeeft, ziet dat zelf niet, omdat hij geen overzicht heeft."

Dilemma

Defensie veroordeelt de kritische militairen niet en vindt het juist goed dat het dilemma wordt aangetoond en dat de commando's geen eenvoudig baantje hebben.

PvdA

De PvdA heeft vragen gesteld aan minister van Defensie Kamp. Kamerlid Bert Koenders wil zeker weten dat de militairen zich aan de afspraken houden, gezien hun uitlatingen. Ook wil hij uitleg over het mogelijk terzijde schuiven van informatie onder het mom van politieke druk.