Balkenende en Bos fel over armoede en zorg

ROTTERDAM - CDA-lijsttrekker Jan Peter Balkenende en zijn PvdA-collega Wouter Bos hebben elkaar woensdag fel onder vuur genomen tijdens het lijsttrekkersdebat van het tv-programma EénVandaag. Ze botsten vooral over de gezondheidszorg, de vergrijzing en het armoedebeleid. Ook Mark Rutte (VVD) en Jan Marijnissen (SP) haalden naar elkaar uit in het debat, dat inhoudelijk geen echt nieuws opleverde.

Bos nam het op voor WAO'ers die na herkeuring arbeidsgeschikt worden verklaard, maar die geen kans maken op een baan. Ze gaan er qua inkomen fors op achteruit. De PvdA wil dat kansloze voormalig arbeidsongeschikten recht houden op hun oude uitkering.

Volgens Balkenende heeft een derde van de herkeurde WAO'ers inmiddels werk gevonden en is nog eens een derde daar druk mee bezig. De premier ontkende dat het huidige kabinet van CDA en VVD niets heeft gedaan voor de koopkracht van WAO'ers en mensen in de bijstand.

Zwartepieten

Op verwijten van Bos en Marijnissen over het falende armoedebeleid van het kabinet zei Balkenende dat de voedselbanken al zijn ontstaan onder zijn voorganger Wim Kok (PvdA). Bos wilde hierover "niet zwartepieten". Hij riep Balkenende op gezamenlijk eraan te werken dat de voedselbanken binnen twee jaar niet meer nodig zijn.

Ook over de vergrijzing en de zorg kregen de lijsttrekkers van de twee grootste partijen het aan de stok. Volgens Bos zien CDA en VVD de vergrijzing alleen als een financieel probleem. "Het gaat alleen om de kosten. Ouderen krijgen het gevoel dat ze de samenleving tot last zijn."

Balkenende wierp daarop Bos voor de voeten dat juist de PvdA met haar plannen voor een belasting voor rijkere AOW'ers en door te morrelen aan de hypotheekrenteaftrek onzekerheid creëert bij ouderen.

Volgens Bos trekt het CDA in zijn verkiezingsprogramma veel te weinig geld uit voor extra personeel in verpleeghuizen en zet het alleen maar in op meer efficiëncy in de zorg. Maar Balkenende meent dat het terugdringen van de bureacratie de enige manier is om stijging van de zorgpremies tegen te gaan. "U blijft steken in conservatisme", hield de premier Bos voor.

Asociaal

Marijnissen en Rutte waren in hun onderlinge debatje verbaal het felst. Rutte verweet Marijnissen dat de SP geld weghaalt bij de middengroepen en mensen met een laag inkomen in de kou laat staan door hen niet aan een baan te helpen. "Dat is asociaal", zei hij.

Maar volgens Marijnissen zijn de middeninkomens tot tweemaal modaal juist beter af bij de SP dan bij de VVD. Hij wees op cijfers van het Centraal Planbureau waaruit dat naar voren komt.

Ook GroenLinks-lijsttrekker Femke Halsema en André Rouvoet (ChristenUnie) namen aan het debat deel. Halsema zei dat het "emancipatiebeleid de afgelopen jaren stilstond". "Nederland heeft een achterhoedepositie in de wereld" als het gaat om werkende vrouwen. Zij wil af van "subsidie" op thuisblijven van vrouwen door de niet-werkende partner een belastingvoordeel te gunnen. Rouvoet vindt dat er meer mogelijkheden moeten komen voor vrijwilligerswerk.

Volgens een opiniepanel van 5000 kiijkers won Marijnissen het debat. Op hem stemde 34 procent. Bos werd tweede met 22 procent, Balkenende kreeg 20 procent en Rutte 11 procent.

Bos, die woensdag in het tv-programma Netwerk onthulde af en toe besprekingen te voeren met Marijnissen en Halsema over mogelijke coalitievorming, zei na afloop van het lijsttrekkersdebat dat "de oppositie de coalitie dik heeft verslagen".

Marijnissen

SP-lijsttrekker Jan Marijnissen heeft volgens de kijkers het debat gewonnen. Volgens 34 procent was hij de beste. Marijnissen liet PvdA-leider Wouter Bos en CDA-leider Jan Peter Balkenende achter zich.

Het ging om wat de programmamakers noemen een live-enquête onder een opiniepanel, waaraan ruim 5.000 mensen meededen. VVD-leider Mark Rutte eindigde als 4e met 11 procent. André Rouvoet van de ChristenUnie had een score van 7 procent. Femke Halsema (GroenLinks) sluit de rij met 5 procent.

Tip de redactie