UTRECHT - Na een ongekend chaotisch en rumoerig congres hebben de leden van Leefbaar Nederland zondag de 22-jarige Haitske van de Linde tot lijsttrekker gekozen. Deze dochter van de vroegere televisiepresentator Wibo van de Linde won het pleit met twee stemmen verschil van de door het bestuur voorgedragen Emile Ratelband.

Het bestuur, dat eerder op de dag een motie van wantrouwen overleefd had, trok zich direct nadat de uitslag bekend werd terug. Eerder hadden de twee Kamerleden van LN, Fred Teeven en Dick Jense, al laten weten niet langer beschikbaar te zijn voor de kandidatenlijst. Jense kwam daar later op terug. Hij wil toch zijn tweede plek blijven behouden achter Van de Linde.

Het congres was zondag bijeengeroepen om zich uit te spreken over de positie van het bestuur. Dat had het bij veel leden verbruid door 'tsjakka-goeroe' Ratelband als lijsttrekker voor te stellen, nadat het LN-congres eerder Teeven al in die functie had gekozen en ook de rest van de lijst al had vastgesteld.

Volgens het bestuur onder leiding van voorzitter Jetten sprak Teeven te weinig kiezers aan. De partij, die nu twee zetels in de Kamer heeft, dreigt die volgens de peilingen allebei kwijt te raken.

'Clown'

Teeven en Jense maakten drie weken geleden al duidelijk dat ze niet met de 'clown' Ratelband op een lijst wensten te staan. Ook met het bestuur, dat de entertainer had voorgedragen, wensten ze niets meer te maken te hebben. De twee Kamerleden dienden zondag in Utrecht een motie van wantrouwen in tegen het bestuur. Dat kreeg van hen ook het verwijt de partijkas te hebben geplunderd om Ratelband via spreekbeurten onder de aandacht van de kiezers te brengen.

De motie haalde net niet de vereiste tweederde meerderheid. Het verschil bedroeg maar vier stemmen. Teeven kondigde onmiddellijk zijn vertrek uit de partij aan. Jense volgde na enige aarzeling zijn voorbeeld, maar bleek later toch weer beschikbaar.

Onduidelijkheid

Hoe het daarna verder moest, bleef lang onduidelijk, ondanks de hulp van twee notarissen die door het bestuur en door de groep-Teeven waren opgetrommeld. Uiteindelijk werd besloten een nieuwe lijsttrekker te verkiezen. Daarvoor stelden zich tien leden kandidaat.

De gemoederen waren inmiddels danig verhit geraakt. "Ik zou bijna zeggen: wat een ordinair zootje", constateerde Ratelband, die zich tijdens het spelen van het Wilhelmus op het podium had begeven om de leden toe te spreken.

Uniek exemplaar

Hoewel hij de zaal voorhield dat iedereen erg blij moest zijn met "zo'n uniek exemplaar als ik", slaagde hij er niet in de meerderheid te overtuigen. Na twee stemmingen kwam Van de Linde als winnaar uit de bus. Zij stond op de oorspronkelijke kandidatenlijst derde, achter Teeven en Jense. Ze is nu medewerkster van dit duo in de Tweede Kamer.

Een inderhaast gekozen interim-bestuur gaat nu proberen de zaken bij Leefbaar Nederland weer enigszins op orde te krijgen.