AMSTERDAM - De uitgewezen speciale VN-gezant voor Sudan, Jan Pronk, moet zijn verhaal rechtstreeks voor de VN-Veiligheidsraad kunnen doen. De Tweede Kamer zal dat gaan bepleiten bij het kabinet.

De Tweede Kamerleden Henk-Jan Ormel (CDA), Bert Koenders (PvdA), Hans van Baalen (VVD) en Farah Karimi (GroenLinks) waren het daar dinsdag roerend over eens tijdens de Nacht van de Verenigde Naties in Amsterdam, waar zij met elkaar in debat gingen.

Toespraak

Standaard is dat VN-gezanten hun verslag uitbrengen aan de secretaris-generaal Kofi Annan, die dit op zijn beurt meedeelt aan de Veiligheidsraad van de VN. Een toespraak bij de raad, waarin naast de vijf permanente leden ook tijdelijke deelnemers zitten, kan directer en uitgebreider zijn.

Het kabinet heeft volgens Koenders drie opties. De minister van Buitenlandse Zaken kan direct contact opnemen met Kofi Annan en het hem gewoon vragen. "Misschien was hij het zelf al van plan."

Nederland kan het ook voorleggen aan Japan als de huidige voorzitter van de Veiligheidsraad of via een verklaring van de Europese Unie bij de VN-top in New York neerleggen.

Overwinning

Het is volgens Koenders belangrijk dat Pronk, los van zijn eigen toekomst, alsnog zijn verhaal kan doen over Sudan. Hij wijst erop dat in de provincie Darfur sprake is van een doorbreking van het staakt-het-vuren door het regeringsleger.

"Het gaat erom dat dit geen overwinning wordt voor de Sudanezen", aldus Koenders in een toelichting. "Van deze persoonlijke kwestie moet een politieke zaak worden gemaakt."

Vredesmacht

De VN probeert een vredesmacht in het grootste Afrikaanse land te krijgen, om de zwaar geteisterde bevolking te beschermen, maar de regering in Khartoem houdt dat tegen.

Het komt volgens de PvdA-er sporadisch voor dat gezanten voor de VN-Veiligheidsraad mogen verschijnen. Pronk deed dat ook al eens eerder, maar toen was er nog geen discussie over zijn positie, aldus Koenders.