Kabinet moet rekenschap afleggen over eigen falen

DEN HAAG - De Tweede Kamer wil dat het kabinet alsnog politieke verantwoording aflegt voor de fouten van de overheid die hebben geleid tot de fatale Schipholbrand. Een meerderheid steunt de aangekondigde maatregelen om de brandveiligheid in gevangenissen te verbeteren, maar verlangt dat de regering eerst nog rekenschap geeft van het verleden.

Bekijk video

De ministers Piet Hein Donner (Justitie) en Sybilla Dekker (VROM) namen vorige maand weliswaar hun politieke verantwoordelijkheid door af te treden naar aanleiding van het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid.

Maar dat is volgens de Kamer wat anders dan verantwoording afleggen. De brand in het cellencomplex op Schiphol-Oost kostte een jaar geleden het leven aan elf mensen die in afwachting van uitzetting in vreemdelingenbewaring zaten.

Klip en klaar

De meeste fracties stelden dinsdag in het debat over de kabinetsreactie op het rapport dat de regering zich klip en klaar moet uitspreken over de conclusie. Die luidt dat er minder of geen doden waren gevallen als de betrokken overheidsinstanties zich aan de regels rond (brand)veiligheid hadden gehouden.

Het kabinet zegt naar de toekomst te willen kijken en wil de stellingname van voorzitter Pieter van Vollenhoven en zijn raad tot dusver niet onderschrijven.

Verdonk

Verscheidene fracties hekelden de opstelling van minister Rita Verdonk (Vreemdelingenzaken). Vooral haar uitspraak vlak na de brand dat het personeel van het cellencomplex adequaat had gereageerd, moest het opnieuw ontgelden. PvdA'er Aleid Wolfsen noemde de uitspraak onbegrijpelijk, omdat het personeel totaal niet voorbereid bleek op een brand. "Dat komt door het falen van hun werkgever", stelde hij.

Ook heeft Verdonk nog het nodige uit te leggen over de gebrekkige nazorg aan de overlevenden van de brand. Volgens de onderzoeksraad heeft de bewindsvrouw een aantal van hen uitgezet voordat de psychische gevolgen van de brand goed vastgesteld konden worden.

Verblijfsvergunning

Pas eind augustus kregen 39 getraumatiseerde slachtoffers die nog medische klachten hadden, te horen dat ze een permanente verblijfsvergunning kunnen krijgen. D66-Kamerlid Boris Dittrich vroeg zich af waarom het zolang heeft geduurd voordat ze duidelijkheid kregen.

Volgens hem wekt dat de indruk dat Verdonk nadat ze het conceptrapport van de raad had gelezen, snel vergunningen heeft verstrekt om "politieke averij" te voorkomen.

Hogere ambtenaren

Volgens VVD, SP en D66 kunnen de fouten die zijn gemaakt niet zonder gevolgen blijven voor hogere ambtenaren terwijl tegen twee bewaarders een gerechtelijk vooronderzoek loopt. Zij lieten de deur van de cel waar de brand ontstond, openstaan.

De partijen wezen op berichten dat de hoofddirecteur van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) al ver voor de brand door de ondernemingsraad gewaarschuwd was voor gebreken in de beveiliging tegen brand. Deze ambtenaar wordt nu verantwoordelijk voor het nieuwe brandveiligheidsbeleid bij het ministerie van Justitie.

De bewindslieden antwoorden de Kamer vanaf woensdagmiddag.

Tip de redactie