HILVERSUM - Gemeenten met minder dan 20.000 tot 50.000 inwoners moeten fuseren. Dat heeft minister Johan Remkes van Binnenlandse Zaken zondag in het tv-programma Buitenhof gezegd. Afhankelijk van de regionale situatie geldt dat ook voor lokale overheden met minder dan 50.000 burgers.

Uit onderzoek blijkt volgens een woordvoerder van Binnenlandse Zaken dat gemeenten hun taken het beste kunnen uitvoeren als zij minimaal tussen de 20.000 en 50.000 inwoners tellen. Volgens de bewindsman moet een nieuw kabinet de kleinere gemeenten twee jaar de tijd gunnen om zelf te fuseren. Lukt ze dat niet, dan moet het Rijk ingrijpen.

Momenteel telt Nederland bijna 460 gemeenten. Daarvan hebben er ruim tweehonderd minder dan 20.000 inwoners en circa 180 lokale overheden zitten tussen de 20.000 en 50.000 burgers.

Het CDA is "absoluut tegen" de lijn van de minister. Volgens Tweede Kamerlid Liesbeth Spies van de christendemocraten moeten kleine gemeenten niet gedwongen worden om te fuseren.

"Daar is geen reden toe. Zoeterwoude presteert bijvoorbeeld met 9000 inwoners al tijden beter dan grote broer Leiden met 120.000 inwoners. En zo zijn er meer voorbeelden, waarbij kleinere gemeenten het bestuur juist dichter bij de burger weten te brengen."

PvdA

Maar haar collega Thea Fierens van de PvdA denkt dat in veel gevallen schaalvergroting beter is. "Bijvoorbeeld voor goede jeugdzorg heb je toch voldoende capaciteit en personeel nodig." Zij is dan ook blij met een stok achter de deur van twee jaar. "Ingrijpen is een groot woord als gemeenten niet fuseren, maar na twee jaar evalueren is heel goed."

Versnipperd

Volgens Remkes is het bestuur in Nederland te veel versnipperd, waardoor er onnodig veel overleg wordt gevoerd. Daarbij wees hij ook op de organisatie van de Randstad, waar verschillende provincies en gemeenten "elkaar van de straat houden door over dezelfde onderwerpen te vergaderen". Bovendien wil de minister graag af van de deelraden in Amsterdam en Rotterdam.

Spijkerharde afspraken

De bewindsman vindt dat bij de vorming van een nieuw kabinet "spijkerharde" afspraken gemaakt moeten worden over de bestuurlijke indeling van ons land. Volgens Remkes moeten gemeenten de komende jaren meer taken gaan uitvoeren, maar kunnen ze dat alleen aan door schaalvergroting.

"Het is het belang van de dienstverlening aan mensen als het bestuur dichterbij de burger komt", stelde de minister. Hij noemde onder meer de jeugdzorg, maatschappelijke ondersteuning en het grotestedenbeleid als zaken die meer aan gemeenten overgelaten moeten worden.

Als de deelraden in Amsterdam en Rotterdam worden afgeschaft, gaat dat volgens Remkes niet ten koste van de dienstverlening in buurten. "Het gaat om de bestuurlijke kop en niet om de ambtelijk medewerkers." Hij stelde dat in Den Haag zonder deelgemeenten ook de dienstverlening in wijken dichtbij de burger wordt georganiseerd.

Reactie

Amsterdam houdt vooralsnog vast aan zijn veertien stadsdelen, hoewel het college van burgemeester en wethouders volgens een woordvoerster erkent dat het beter kan. "Met de stadsdelen staat het bestuur dicht bij de burger maar het kan slagvaardiger en efficiënter". De gemeente ondertekent in december een akkoord met de stadsdelen voor het verbeteren van de werkwijze.

Ook Rotterdam houdt zijn deelgemeenten tegen het licht. In december wil de stad meer duidelijkheid over het functioneren ervan. Vooralsnog blijven ze zeker deze collegeperiode bestaan, maakte een woordvoerster van de verantwoordelijk wethouder duidelijk.