AMSTERDAM - IKEA is het slachtoffer van criminele afpersing. De politie bevestigde donderdagavond dat het meubelconcern schriftelijk is bedreigd en dat in de brief geld werd geëist. IKEA Nederland zag zich genoodzaakt alle tien filialen tijdelijk te sluiten.

De directie van IKEA kreeg dinsdag een dreigbrief waarin sprake was van een criminele afpersing die te maken had met geld, aldus de Amsterdamse politiecommissaris J. van Riessen op een persconferentie. Het Openbaar Ministerie (OM) wil niet zeggen om welk bedrag het gaat en hoe en wanneer er betaald zou moeten worden. Volgens plaatsvervangend hoofdofficier van justitie P. Hofstee was de brief gesteld in gebrekkig Duits en gepost in Nederland.

Drie bommen gemeld

In de brief stond dat in de IKEA-vestigingen in Sliedrecht en Amsterdam een bom was geplaatst. Er werd ook een derde bom gemeld, maar niet waar die zich zou bevinden. Toen later dinsdag in Amsterdam en Sliedrecht inderdaad explosieven waren aangetroffen, besloot de IKEA-directie de vestigingen woensdag dicht te houden. Volgens commissaris Van Riessen gingen de politie en het Explosieven Opruimingscommando (EOC) niet professioneel om met de gevonden bommen. De explosieven hadden ter plaatse moeten worden beoordeeld en daar onschadelijk worden gemaakt, stelt hij.

'Dit soort fouten zijn niet acceptabel'

Volgens de commissaris oordeelde de politie dat de bommen niet konden ontploffen en nam zij de explosieven mee naar het bureau. Bij het onschadelijk maken van het pakketje in Sliedrecht raakten twee medewerkers van het EOC gewond. "Het is niet acceptabel dat dit soort fouten worden gemaakt. Er volgt een intern onderzoek", aldus de Amsterdamse politiecommissaris.

Geen aanhoudingen

Er zijn in de zaak nog geen aanhoudingen verricht. De politie kon ook niet zeggen of zij iemand op het spoor is. Hoofdofficier Hofstee verklaarde dat er niet eerder signalen zijn geweest van afpersing bij IKEA, ook niet bij het bedrijf zelf. Het OM had woensdag al benadrukt dat het niet om een terreurdaad ging.

Donderdagochtend rondden de politie en het EOC het onderzoek in de tien vestigingen van IKEA af. De politie kan de veiligheid van de panden echter niet voor 100 procent garanderen, liet Riessen weten. Het minitieuze onderzoek sluit de aanwezigheid van een derde bom, zoals beschreven in de brief, normaliter uit.

Duiven en Hengelo vrijdag weer open

De vestigingen van IKEA in Duiven en Hengelo gaan vrijdag om 10.00 uur weer open. De opening van deze filialen liet langer op zich wachten, omdat de intensieve zoekactie naar eventuele explosieven daar meer tijd in beslag nam. De overige acht filialen van het Zweedse woonwarenhuis konden donderdagochtend wel weer open. Hier kwam de stroom klanten als vanouds op gang.

In de acht winkels is de veiligheid voor medewerkers en klanten gewaarborgd, liet de onderneming weten. Het concern kondigde gelijktijdig aan dat het de bestaande veiligheidsmaatregelen uitbreidt. Inhoudelijk wil IKEA daar verder niets over zeggen. Ook elders in Europa is IKEA opeens de dupe van bommeldingen. De Hongaarse politie liet donderdag een vestiging in Boedapest ontruimen. Deskundigen doorzochten het gebouw, maar vonden geen explosieven. De melding was woensdagavond laat bij het bedrijf binnengekomen.

Verder werd bekend dat woensdag het woonwarenhuis in het Britse Croydon (regio Londen) was ontruimd na een bedreigend telefoontje. De politie onderzocht de winkel en de omgeving van het warenhuis, maar zij trof niks verdachts aan. Volgens het Zweedse moederbedrijf is er geen enkel verband met de bommeldingen in Nederland.