BAGDAD - De Iraakse regering en de VN-wapeninspecteurs zijn een week na het begin van de nieuwe wapeninspecties in Irak met elkaar in conflict. De Iraakse vice-president Taha Yassin Ramadan heeft inspecteurs in niet mis te verstane bewoordingen uitgemaakt voor spionnen van de CIA en de Israëlische dienst Mossad.

De inspecties zouden dienen om een aanval op Irak voor te bereiden. Vice-premier Tarek Aziz zei woensdagavond tegen het Amerikaanse televisiestation ABC dat het een wonder zou zijn indien er geen oorlog komt.

Ramadan sprak woensdag een Egyptische delegatie toe. Hij zei dat de inspecteurs de Irakezen provoceren zodat ze kunnen claimen dat die niet meewerken. De resolutie die de inspecties ondersteunt, nummer 1441 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, bevat volgens Ramadan talrijke "landmijnen" en het is volgens hem "de bedoeling dat er eentje afgaat."

Ontkenning

De inspecteurs hebben van zich afgebeten en ontkend dat er wordt gespioneerd. Een woordvoerster van het Internationaal Atoomenergieagentschap IAEA zei tegen de BBC dat er geen plaats is voor spionnen in de inspectieteams. "We doen wat we moeten doen, (we doorzoeken) onaangekondigd en zorgvuldig", zei ze. De VS zijn het daar evenmin mee eens. Zij hebben laten weten dat ze de inspecties "niet agressief genoeg" vinden. Defensieminister Rumsfeld liet zich woensdag bovendien opnieuw ontvallen dat een belangrijk doel van de regering in Washington een wisseling is van het regime in Bagdad.

Paleisbezoek

De spanningen volgen op een bezoek van de inspecteurs aan een paleis van president Saddam Hussein op dinsdag. De Irakezen lieten bij de inspecties van voor 1998 helemaal geen pottenkijkers toe in Saddam Husseins panden, maar nu zijn ze daartoe verplicht.

Ramadan zei dat deze inspectie overbodig en ongerechtvaardigd was. Hij stelde dat er een neutrale partij zou moeten komen die naast de VN bekijkt of de inspecties wel deugen en een doel dienen. Hij meent dat de teams in een paar weken klaar kunnen zijn indien ze hun werk goed doen. De uitspraken van Ramadan lijken verdacht veel op nieuwe Iraakse voorwaarden van het type die de toenmalige wapeninspecties eind 1998 deden mislukken.

Zaterdag

Zaterdag komt Irak naar eigen zeggen met een gedetailleerde lijst van zijn bewapeningsprogramma, waarin 'nieuwe elementen' zijn opgenomen. De door de VN geëiste lijst zal een graadmeter worden om te zien of het regime eerlijk informatie verschaft.

De Veiligheidsraad heeft in de nacht van woensdag op donderdag ingestemd met verlenging van het olie-voor-voedselprogramma voor Irak. De raad besloot unaniem het programma met zes maanden te verlengen. De Verenigde Staten hadden de jongste verlenging aanvankelijk tegengehouden.

Washington wilde een verkorting van de termijn, altijd steeds zes maanden, en een beperking van de lijst van civiele goederen die Bagdad mag importeren. De VS raakten echter met die houding in toenemende mate geïsoleerd in de VN-Veiligheidsraad.

'Olie-voor-voedsel'

'Olie-voor-voedsel' is een uitzonderingsregeling op de al vele jaren geldende VN-sancties tegen Irak. Bagdad mag in beperkte mate olie exporteren om onder VN-toezicht voedsel, medicijnen en andere levensbehoeften in te kopen.

De Amerikaanse onderminister Marc Grossman bezoekt donderdag Nederland als onderdeel van zijn Europese rondreis om te praten over Irak en de relatie tussen Turkije en de Europese Unie. Grossman spreekt donderdagmiddag met ministers De Hoop Scheffer van Buitenlandse Zaken en Korthals van Defensie.