ANTWERPEN - Het rechts-radicale Vlaams Belang heeft zondag bij de raadsverkiezingen in België een onverwachte nederlaag geleden in het bolwerk Antwerpen. De socialisten van burgemeester Patrick Janssens werden tegen alle verwachtingen in de grootste partij met 35,7 procent van de stemmen.

Bekijk video: Modem/ Breedband

Het Belang van Filip Dewinter ging er licht op achteruit met 0,2 procentpunt tot 32,8 procent. Dat blijkt uit een telling van vijftien van de zestien stembureaus in de stad.

PvdA

Belang-Kamerfractievoorzitter Gerolf Annemans weet de winst van de socialisten wel aan het stemrecht voor migranten, die voor het eerst bij de raadsverkiezingen mochten stemmen. Hij legde ook de link "met dat wat is gebeurd met de PvdA van Wouter Bos in Rotterdam".

De Vlaamse schrijver Hugo Claus reageerde al wel vanaf het plein voor het Antwerpse stadhuis. "Ik ben zo blij dat ik niet meer uit mijn woorden kan komen",aldus Claus. Het Vlaams Belang zou overigens in enkele districtsraden in Antwerpen wel bijna een meerderheid halen. De districtsraden hebben echter maar heel beperkte bevoegdheden.

Rode zondag

De Antwerpse socialistische oud-burgemeester Leona Detiège stelde dat de "opkomst van het Vlaams Belang in Antwerpen is begonnen". "Daar zal het ook weer eindigen." Andere socialistische kopstukken spraken al van een "rode zondag" na vele zwarte zondagen waarbij het Vlaams Blok, de voorganger van het Vlaams Belang, telkens winst boekte. Ook in andere grote steden gingen de socialisten erop vooruit.

Macht

De onverwachte overwinning is volgens de socialistische partijvoorzitter Johan Vande Lanotte een teken dat het rechts-radicale Vlaams Belang in België nooit aan de macht zal komen.

"U zult nooit aan de macht deelnemen, omdat u nooit iets positiefs heeft gezegd of gedaan", aldus Vande Lanotte tegenover Belang-voorzitter Frank Van Hecke tijdens een televisiedebat.

De andere partijen in Vlaanderen willen ook niet met Vlaams Belang besturen en hebben dit onderling schriftelijk vastgelegd, het zogeheten cordon sanitaire. De christendemocratische partijvoorzitter Jo Vandeurzen noemde de wijze van campagnevoeren van het Belang zondag overigens nog "de zuiverste smeerlapperij".

Brussel

De socialisten zijn behalve in Antwerpen ook in Brussel de grootste partij geworden. De Franstalige socialistische PS boekte een winst van bijna 8 procentpunt en kwam uit op ruim 31 procent. Ze streefden in Brussel-Stad, door de bestuurlijke organisatie van de hoofdstad de vijfde gemeente in België, daarmee de lokale liberalen als grootste partij voorbij.

De minister-president van het Brussels gewest, de socialist Charles Picqué, behield in de Brusselse deelgemeente Sint-Gillis de absolute meerderheid. In heel Brussel was er ook een forse winst voor de Franstalige christendemocraten.

Verlies

In de rest van België lijken de gemeenteraadsverkiezingen van zondag uit te draaien op een stevig verlies voor de Vlaamse liberalen van premier Guy Verhofstadt. Uit de twintig eerste officiële resultaten komt een gemiddeld verlies van 7 tot 9 procentpunt naar voren.

Dat verlies lijkt grotendeels te gaan naar het rechts-radicale Vlaams Belang, dat in veel gemeenten ook voor het eerst zelfstandig op kwam. De partij boekt voor de dertiende opeenvolgende verkiezing winst en lijkt de positie als tweede politieke formatie in Vlaanderen te bevestigen.

Politieke familie

Verder is er een gemiddelde winst van zo'n 3 procentpunt voor de Vlaamse christendemocraten, de grootste politieke familie. De socialisten lijken redelijk stabiel te blijven op gemiddeld 20 procent van de stemmen. De resultaten van de Vlaamse groenen zijn erg wisselend.

Vlaams minister-president Yves Leterme, leider van de Vlaamse christen-democraten toonde zich tevreden met de lichte winst van zijn partij. Voor zijn CD&V was het de tweede winst op rij. Leterme zag er een goede uitgangspositie voor de verkiezingen van 2007 in.