DEN HAAG - De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) heeft het Preventief Medisch Centrum (PMC) in Rotterdam maandag het bevel gegeven om stamcelbehandeling direct stop te zetten. Volgens de inspectie kan het centrum de herkomst, geschiktheid en veiligheid van de gebruikte stamcellen niet aantonen.

Daardoor lopen patiënten risico op infectie met bijvoorbeeld hiv of Creutzfeld-Jakob, acute allergische reacties, kwaadaardige gezwellen of afstotingsreacties, stelt de inspectie. Zij overweegt een tuchtklacht in te dienen tegen de artsen die in het centrum werken.

Complicaties

Directe aanleiding was een melding van het Havenziekenhuis in Rotterdam over een patiënt die na een stamcelbehandeling in het PMC moest worden opgenomen met ernstige complicaties. Na behandeling met anti-allergiemedicatie in het ziekenhuis is de patiënt inmiddels naar huis.

Documentatie

Maar de inspectie hield het PMC al langer in de gaten. Vorig jaar november meldde een ongeruste neuroloog zich al bij haar over stamcelbehandeling zonder concrete aanleiding. In juni dit jaar troffen inspecteurs bij het bedrijf stamcellen afkomstig van leverancier ACT, zonder de nodige documentatie over afkomst en kwaliteitsgegevens.

Op 4 september bleek in een uitzending van de BBC dat de cellen via ACT kwamen van het bedrijf AllCells en dat die niet voor menselijk gebruik waren bestemd. Daags daarna had de inspectie telefonisch contact met het centrum.

Daarbij gaf het centrum aan dat het vrijwillig was gestopt met het gebruik van cellen van ACT en dat het inmiddels stamcellen betrok uit Pakistan. Over die Pakistaanse cellen zou hij documenten toesturen.

Belemmerd

PMC-directeur Robert Trossel zegt het jammer te vinden dat de inspectie heeft ingegrepen, omdat zo medische vooruitgang wordt belemmerd. Hij zegt in te staan voor de veiligheid en kwaliteit van de stamcellen.

PMC betrekt de cellen van gecertificeerde bedrijven die hun producten door erkende laboratoria laten testen op besmetting met HIV op hepatitis. Zelf voert PMC nog steekproeven uit naar de kwaliteit van de geleverde stamcellen.

Voorbarig

Tot nu toe heeft het centrum bij tweehonderd patiënten stamceltherapie toegepast, meestal bij neurologische aandoeningen zoals verlammingen, MS en dwarslaesies. Trossel zegt de actie ook voorbarig te vinden omdat er in Nederland nog geen wetgeving is waar hij zich aan moet houden.

Met de patiënt die voor de IGZ de directe aanleiding was om de stamceltherapie stil te leggen, was volgens Trossel niet zoveel aan de hand. In overleg met patiënt en familie was besloten die voor de zekerheid nog een nacht in een ziekenhuis te laten blijven.

Bevel

Volgens de inspectie heeft het bedrijf zich op geen enkel moment bezorgd getoond over het lot van de patiënten die tot dan toe met cellen van ACT waren behandeld. De later toegestuurde documenten over de stamcellen uit Pakistan voldoen volgens de inspectie niet aan de eisen. Ook een plan om de zorg te verbeteren werd door de inspectie niet goedgekeurd.

Het bevel tot sluiten is maandag om vijf uur 's middags afgekondigd en duurt één week. Maar de inspectie maakte maandag al bekend dat zij minister Hans Hoogervorst (Volksgezondheid) zal vragen het bevel na zeven dagen te verlengen.