President Hongarije zinspeelt op afzetten premier

BOEDAPEST - De Hongaarse president Laszlo Solyom heeft het parlement opgeroepen zich te buigen over de vraag of premier Ferenc Gyurcsany moet worden afgezet. Solyom deed zijn oproep kort na het sluiten van de stembureaus voor lokale verkiezingen in het Oost-Europese land. Die verkiezingen zijn gewonnen door de rechtse oppositie.

Volgens nog niet helemaal volledige resultaten heeft de nationalistische FIDESZ-partij samen met gelieerde groeperingen door het hele land bijna 54 procent van de stemmen gewonnen en krijgt de partij een meerderheid in 18 van de 19 regionale parlementen. De regerende socialisten en liberalen zouden samen niet verder zijn gekomen dan 35,5 procent van de stemmen.

Nederlaag

Een nederlaag voor de regeringspartijen werd al verwacht, door de opspraak waarin premier Ferenc Gyurcsany de afgelopen weken terecht was gekomen. De regeringsleider staat onder grote druk nadat bekend was geworden dat hij het Hongaarse volk had voorgelogen over de staat van de economie om zo de landelijke verkiezingen eerder dit jaar te winnen. In de afgelopen weken leidde dat tot een grote volkswoede en gewelddadige demonstraties.

President Solyom zinspeelde daarom op een eventueel aftreden van de premier. "Het parlement beslist wie de premier is", zei Solyom. "Het parlement kan het vertrouwen van de samenleving in de regering herstellen."

Vertrouwen

Een woordvoeder van de socialistische partij van Gyurcsany heeft zondag echter laten weten dat een grote meerderheid in het parlement nog alle vertrouwen heeft in de premier. Hij weigerde de suggestie van de president in overweging te nemen. De sociaal-liberale coalitie beschikt over 220 van de 386 zetels in de Hongaarse volksvertegenwoordiging.

FIDESZ-leider Viktor Orban riep Gyurcsany zondagavond, na het bekendworden van de eerste resultaten, op om te stappen. Volgens Orban heeft de Hongaarse bevolking Gyurcsany "ontslagen". De oppositieleider noemde het verlies van de socialisten "historisch".

Gyurcsany liet echter direct daarna weten er niet over te peinzen om af te treden. De premier zei "onze politiek voor te zetten, inclusief mijzelf".

Alleen in Boedapest zal de regeringscoalitie waarschijnlijk een overwinning op haar naam kunnen schrijven. In de hoofdstad lijkt de liberale burgemeester Gabor Demszky, die de stad al 16 jaar bestuurt, een nieuw mandaat van de bevolking te hebben gekregen.

De opkomst bij de verkiezingen op zondag was overigens opvallend laag. Slechts 41 procent van de stemgerechtigden nam de moeite om naar een stembureau te gaan. Dat is tien procentpunten lager dan de opkomst bij de lokale verkiezingen vier jaar geleden.

Tip de redactie