BANGKOK - Thaise legereenheden hebben dinsdag een geweldloze coup gepleegd tijdens een buitenlandtrip van de omstreden premier Thaksin Shinawatra. De betrokken militairen zeggen daarmee een eind te willen maken aan de politieke verdeeldheid en de corruptie in het land.

De coupplegers staan onder leiding van generaal Sonthi Boonyaratglin, die eerder op de dag door Thaksin was ontslagen als legerleider. Hij lijkt het grootste deel van het leger achter zich te hebben.

De militairen hebben de staat van beleg uitgeroepen. Legeronderdelen kregen de opdracht zich terug te trekken in hun barakken en er is een verbod op alle militaire bewegingen die niet door de coupleiders zijn goedgekeurd.

Nederlanders

De Nederlandse ambassade in Bangkok beraadt zich woensdagmorgen over eventuele adviezen aan de Nederlanders in Thailand.

Met een aantal Thaise bevelhebbers heeft Sonthi met koning Bhumibol Adulyadej over de situatie gesproken. Het parlement is ontbonden en de grondwet voorlopig ingetrokken. De 'Raad voor Politieke Hervormingen', de naam waaronder de coupplegers opereren, heeft de regeringsmacht overgenomen.

Interimregering

De militairen benadrukten dat zij slechts tijdelijk de macht hebben gegrepen. Ze zouden een interimregering willen vormen die politieke hervormingen moet doorvoeren. Ze hebben voor woensdag een vrije dag uitgeroepen.

Thaksin, die in New York was voor de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, beschouwt zich nog altijd als de politieke leider van het land, meldde een woorvoerder. Thaksin zou een toespraak voor de Algemene Vergadering houden, maar die is komen te vervallen. Hij lijkt Thailand niet meer binnen te komen.

Thaksin probeerde dinsdag de coup de kop in te drukken door vanuit de Verenigde Staten de noodtoestand uit te roepen. Hij beval alle legeronderdelen niets onwettigs te doen. Hij zei dat hij een nieuwe legerleider had benoemd om orde op zaken te stellen. Maar het lijkt geen effect te hebben gehad.

Legertelevisie

De opmaat voor de coup was een uitzending van de Thaise legertelevisie waarin liederen werden gedraaid en afbeeldingen van de koninklijke familie werden getoond. Bij de vorige staatsgreep vijftien jaar geleden gebeurde hetzelfde.

Later werden andere televisiestations bezet en ging het beeld op zwart. Via de radio werd iedereen opgedragen binnen te blijven. Binnenlands telefoonverkeer was niet meer mogelijk.

De coupplegers versperden met legertanks de toegangswegen naar het parlementsgebouw in Bangkok. Zwaarbewapende militairen drongen het gebouw binnen en dwongen agenten tot overgave.

Volgens een Nederlandse ooggetuige in Bangkok is tijdens de staatsgreep geen schot gevallen. Woensdagochtend (lokale tijd) was de situatie op straat rustig. De tanks die waren opgesteld bij het regeringsgebouw, waren verdwenen.

Politieke crisis

Thailand verkeert in een politieke crisis sinds de verkiezingen van 2 april. Door een boycot van de oppositie konden niet alle parlementszetels worden bezet. Het Hooggerechtshof verklaarde de verkiezingen in mei ongeldig.

Op 15 oktober stond een nieuwe stembusgang gepland, maar die werd vorige week uitgesteld.De laatste weken waren er al geruchten over een op handen zijnde staatsgreep in het Aziatische land.

In Thailand wonen naar schatting enkele duizenden Nederlanders, van wie iets meer dan duizend in Bangkok. Het is onduidelijk hoeveel Nederlandse vakantiegangers momenteel in Thailand verblijven.