DEN HAAG - Het kabinet wil met zijn beleid "Nederland toekomstvast" maken. Dat gebeurt langs vier hoofdlijnen: door meer mensen aan het werk te helpen, de veiligheid te vergroten, voor meer respect te zorgen en de regeldruk te verminderen. Premier Jan Peter Balkenende heeft dat dinsdag gezegd in een toelichting op de troonrede.

Volgens de premier staat Nederland er weer beter voor. Dat is volgens hem te danken aan het kabinetsbeleid, maar vooral "aan de inzet van mensen zelf". Hij wees op de harde maatregelen die het kabinet heeft moeten nemen en op de loonmatiging.

Volgens Balkenende is er "veel bereikt". Het aantal uitkeringen is deze kabinetsperiode met 237.000 gedaald. Dat is volgens de premier in de afgelopen veertig jaar maar één keer voorgekomen. Bovendien is de werkgelegenheid volgend jaar beter dan in het "topjaar 2001".

Veiligheid

Over de veiligheid zei de premier dat het aantal vermogens- en geweldsdelicten in vier jaar tijd met 10 procent is afgenomen. Het kabinet gaat "investeren in politie."

Het kabinet wil "ingrijpen als mensen over de schreef gaan, en minder gedogen". De staatsschuld daalt en zal volgend jaar voor het eerst in 25 jaar minder zijn dan de helft van het nationaal inkomen.

Macht

De premier zelf krijgt meer macht, zo blijkt dinsdag uit de begroting van het ministerie van Algemene Zaken. Hij zit nu weliswaar de vergadering van de ministerraad voor, maar is formeel niet de baas van zijn collega-ministers. In de toekomst gaat dat veranderen. Deze plannen lekten afgelopen weekeinde al uit.

Volgens het kabinet is versterking van de positie van de minister-president nodig omdat de premier steeds meer wordt aangesproken op het algemeen regeringsbeleid. Ook in de Europese Unie wordt de premier aangesproken als vertegenwoordiger van Nederland, terwijl hij formeel slechts 'primus inter pares' is: hij heeft niet meer macht dan zijn collega-ministers. Welke bevoegdheden de premier erbij krijgt, is nog onderwerp van discussie.

Afgelopen weekeinde meldde de NOS dat een voorstel van het ministerie van Algemene Zaken om de premier nog meer invloed te geven dan hij er nu bij krijgt, gestrand was. Zo mag hij niet zelf bepalen wat de onderwerpen zijn die worden behandeld in de ministerraad.