ROME - De Italiaanse journaliste en schrijfster Oriana Fallaci is overleden. De auteur stierf in de nacht van donderdag op vrijdag in Florence op 76-jarige leeftijd, aldus de Italiaanse televisie. Fallaci viel de afgelopen jaren op door haar kritiek op de radicale islam. Ze leed al langere tijd aan kanker.

Fallaci was een boegbeeld van haar generatie. Ze werd beroemd door haar interviews met wereldleiders, die ze zonder terughoudendheid ondervroeg en aan wie ze onthullende uitspraken ontlokte. De laatste jaren riep ze controverses op door geschriften waarin ze spijkerhard uithaalde naar de islam.

Dood

Het thema dat in Fallaci's leven centraal stond, was volgens haarzelf de dood. Ze raakte op jonge leeftijd betrokken bij het verzet tegen het fascistische bewind van Benito Mussolini. Het fascisme, de Tweede Wereldoorlog en de rol die haar vader als verzetsleider speelde, vormden belangrijke invloeden in haar leven.

Een jaar na de oorlog, Fallaci was toen 16 jaar, ontdekte de Florentijnse de macht van het woord. Ze gebruikte de journalistiek als springplank om te gaan schrijven en verwierf wereldfaam door haar interviewtechniek.

Khomeini

Fallaci stelde indringende vragen aan onder anderen Yasser Arafat, Indira Ghandi en Willy Brandt. Tijdens een gesprek met de Iraanse ayatollah Khomeini rukte ze haar hoofddoek af. Henry Kissinger bekende aan de Italiaanse dat hij zichzelf als Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken zag als een cowboy die zijn kudde leidt. Jaren later noemde Kissinger het interview nog altijd "het meest desastreuze" uit zijn leven.

Fallaci was naar eigen zeggen geobsedeerd door "de zinloosheid, de stompzinnigheid, de wreedheid en de gekte van oorlog". Zo gaat haar boek 'Niets en zo zij het' over de oorlog in Vietnam. Ze had daar in die tijd als correspondent gewerkt. In 'Insjallah' staat de oorlog in Libanon centraal.

Marteling

De dood speelt een heel andere rol in 'Brief aan een nooitgeboren kind', waarin Fallaci op basis van haar drie maanden durende zwangerschap omschrijft welke onmogelijke keuzes een alleenstaande moeder moet maken. Volgens feministen was het boek "een van de beste feministische werken over zwangerschap, abortus en emotionele marteling".

Fallaci putte zowel in haar journalistieke werk als in haar boeken sterk uit haar persoonlijke ervaringen. Het boek dat ze zelf als haar belangrijkste werk zag, 'Een man', gaat over Alekos Panagoulis, die zich verzette tegen het Griekse kolonelsregime.

Een Man

Twee dagen nadat Alekos Panagoulis na vijf jaar gevangenschap was vrijgelaten, interviewde Fallaci hem. Daaruit ontstond de liefde van haar leven, die eindigde toen Panagoulis in 1976 werd vermoord. Kort daarop schreef Fallaci 'Een man'.

Na de verschijning van 'Insjallah' in 1990 werd het lange tijd stil rondom de Florentijnse. Ze verbande zichzelf naar New York uit onvrede over "de maffiose politiek" in Italië. Twee jaar later werd borstkanker bij haar vastgesteld. "Ik zie mijn ziekte als een avontuur. Ik ben van plan de wildgroei te verslaan."

11 september

De aanslagen van 11 september 2001 in New York en Washington riepen een ongekende woede in haar op. Twee weken later verscheen haar essay 'De woede en de trots', waarin ze waarschuwde dat terroristenleider Osama bin Laden de hele wereld wil bekeren tot de islam en toegeeflijkheid richting dat geloof gelijkstond aan zelfmoord. Het keiharde geschrift wekte in Nederland afschuw. HP/De Tijd noemde het "een platvloerse en racistische tirade". Volgens De Groene Amsterdammer was het essay "een poel van haat, verstikkend, dofmakend, gespeend van iedere rede, een zeer gevaarlijk boek".

Ook in Fallaci's laatste boek, 'De kracht van de rede', staat haar afkeer van de islam centraal. Haar uitlatingen over Eurabia, Europa als kolonie van de islam, zorgden opnieuw voor protesten. In Italië klaagden moslims Fallaci aan wegens belediging van hun geloof.