PRAAG - De NAVO nodigt zeven Oost-Europese landen uit om toe te treden tot het bondgenootschap. De NAVO-regeringsleiders hebben donderdagochtend in Praag besloten om onderhandelingen over toetreding te beginnen met Roemenië, Bulgarije, Slowakije, Slovenië, Estland, Letland en Litouwen. Deze zouden al medio 2004 definitief kunnen aansluiten bij de alliantie.

De twee andere kandidaten, Albanië en Macedonië, vallen voorlopig buiten de boot. Wel krijgen zij extra steun van het bondgenootschap bij de hervorming van hun krijgsmachten. Vooral voor Roemenië en Bulgarije is het NAVO-lidmaatschap van groot belang. De twee landen zien dit als aanmoediging op weg naar lidmaatschap van de Europese Unie tegen 2007.

De Russische president Poetin verzette zich aanvankelijk tegen aansluiting bij de NAVO van de drie Baltische landen, maar de huidige leden van de alliantie hebben besloten dat dit een aangelegenheid voor het bondgenootschap zelf is.

Snelle reactiemacht

Tussen 2004 en 2006 een snelle zal de NAVO een snelle reactiemacht van 20.000 tot 25.000 militairen op de been kunnen brengen in de strijd tegen terrorisme. De flexibele troepenmacht moet overal ter wereld inzetbaar zijn als 'bevolking, grondgebied of troepen' van het bondgenootschap in gevaar is.

De komende achttien maanden zullen vertegenwoordigers van de lidstaten het oorspronkelijke plan van de Amerikaanse minister van Defensie Rumsfeld verder uitwerken. De bedoeling is dat alle lidstaten op basis van toerbeurt deelnemen. Nederland zal vooral leden van het Duits-Nederlandse korps en de Brits-Nederlandse amfibietroepen aanmelden als "beschikbaar" voor de reactiemacht.

Geen nieuw korps

Het gaat nadrukkelijk niet om een nieuw vast legerkorps dat permanent ergens gestationeerd zal zijn. "De bedoeling is dat diverse landen snel in actie kunnen komen als terroristisch gevaar dreigt, bijvoorbeeld in Afghanistan", aldus een NAVO-bron. Troepen worden overigens altijd pas uitgezonden na instemming van nationale parlementen of overheden.

De alliantie bereikte ook overeenstemming over een nieuwe commandostructruur, waarbij er voortaan één operationeel hoofdkwartier zal zijn, zoals nu het NAVO-centrum SHAPE in het Belgische Bergen, en een functioneel hoofdkwartier dat de samenwerking tussen lidstaten en defensie-eenheden gaat coördineren.

Regionale hoofdkwartieren

Op termijn moeten er ook minder regionale hoofdkwartieren komen. Een commissie onder Amerikaans-Nederlands voorzitterschap zal hiervoor volgend jaar gedetailleerde plannen presenteren.

Verder gaat het bondgenootschap extra investeringen doen op acht terreinen, zoals noodhulp en troepentransport, waarop nu een achterstand bestaat. Nederland trekt hiervoor tot en met 2007 een bedrag van 180 miljoen euro uit.

In het regeerakkoord was dit geld hiervoor al gereserveerd. Nederland zal investeringen doen in onder meer noodhulp, extra commandocapaciteit, opsporingsapparatuur voor chemische wapens en transporthelikopters.